เด็กคือเมล็ดพันธุ์แห่งสันติภาพ

2008-10-14T01:45:00.000-07:00

ค่ายละครพัฒนาอัจฉริยภาพ (ค่ายต่อเนื่อง)

2008-10-14T01:33:00.000-07:00

พี่ต้อมพี่ก๋วย แปลงร่างเป็นครูฝึกสุดโหด ในค่ายละครพัฒนาอัจฉริยภาพ (ค่ายต่อเนื่อง)
วันที่ 8-12 ต.ค 2551 ที่โรงละครมะขามป้อม เชียงดาว
หลังจากที่ได้เปิดรับสมัครเด็กๆจากทั่วประเทศเพื่อมาเข้าค่ายฝึกอบรมเพื่อค้นหาความเป็นอัจฉริยภาพด้านละคร โดยความร่วมมือของ สถาบันส่งเสริมอัจฉริยภาพและนวัตกรรมการเรียนรู้(สสอน) และกลุ่มละครมะขามป้อม ภายใต้ชื่อโครงการที่ว่า ค่ายละครพัฒนาอัจฉริยภาพ ในเดือนเมษายนที่ผ่านมา และมีเด็กที่ได้เข้าร่วมในครั้งนั้นถึง 47 คน หลังจากที่แต่ละคนได้ผ่านการทำกิจกรรมในค่าย หลายคนก็ได้มีโอกาสกลับไปผลิตงานและแสดงอย่างต่อเนื่องภายในโรงเรียนของตัวเอง
ดังนั้นเพื่อเป็นการพัฒนาศักยภาพเยาวชนเชิงลึก ได้ต่อยอดและส่งเสริมความสามารถพิเศษด้านการละคร เพื่อพัฒนาให้เกิดนักการละครรุ่นใหม่ จึงคัดเลือกเด็กที่ฉายแววความโดดเด่นไม่ว่าจะเป็น ด้านการแสดง การร้อง การเคลื่อนไหว การเขียนบท หรือการกำกับ ได้มีโอกาสมาเข้าค่ายซ้ำ และฝึกฝนอย่างเข้มข้น ซึ่งผลงานที่เกิดขึ้นในค่ายครั้งนี้ จะได้นำไปร่วมแสดงในงานเทศกาลละครกรุงเทพฯ ในเดือน พ.ย. 51 นี้ด้วย
และแล้วการเดินทางของค่ายเด็กอัจฉริยะครั้งที่สองก็เริ่มต้นขึ้น และได้มีเด็กที่เราคาดว่าจะเป็นนักการละครรุ่นใหม่เข้าร่วมขบวนถึง 10 คนด้วยกันคือ เกมส์ นัท จ๋า นอยส์ อั๋น อุ๋ง วสันต์ ไม้ใหม่ บุ๋ม โคะโล๊ะ ถึงแม้ว่าจะดูเงียบเหงาไปหน่อยแต่ทุกคนก็ดูตั้งอกตั้งใจกันดี
สำหรับหลักสูตรในคราวนี้ พี่ต้อม พี่ก๋วย สองวิทยากรหลักของค่าย ได้เตรียมกิจกรรมขั้น “ แอดวาน........ซ์ “ สำหรับน้องๆเพื่อเป็นการท้าทายความสามารถ ด้วยกิจกรรมพัฒนามุมมองผู้กำกับและนักแสดง ที่มะขามป้อมเคยร่วมแลกเปลี่ยนกับสิบผู้กำกับชั้นแนวหน้า ในห้องทดลองผู้กำกับ DIRECTOR’S LAB เมื่อต้นปีที่ผ่านมา
เริ่มต้นด้วยกิจกรรม LET’S BODY TALK การใช้ร่างกายในการสร้างเรื่องราว เพื่อการพัฒนาความคิดสร้างสรรค์ และ เน้นหนักองค์ประกอบทางศิลปะ ภาคบ่ายเป็นการสร้าง INSTALLATION ART ประสบการณ์ประทับใจในความเป็นวัยรุ่นและ การแสดงประกอบงานศิลปะของแต่ละบุคคล ซึ่งน้องๆก็แสดงได้น่าสนใจมากเลยทีเดียว
วันที่ 2 น้องๆต้องแบ่งกลุ่มเล็กๆ ไปสัมภาษณ์ประวัติชีวิตความเป็นวัยรุ่นของคนในตลาดเชียงดาว ตั้งแต่เช้าตรู่ เพื่อนำเรื่องราวมาพัฒนาเป็นการแสดงสั้นๆ ที่น่าสนใจ ประกอบกับ โจทย์ที่ยากกว่าวันแรกด้วยการสร้างเรื่องใหม่จากบุคคลที่ไปสัมภาษณ์มาให้มีความลงตัวทั้งเรื่องการผสมผสานข้อมูลจริงและ จินตนาการเพิ่มเติมเรื่องราวให้น่าสนใจมากยิ่งขึ้น แล้วทำการแสดงด้วยการเชื่อมโยงจากประโยชน์จากพื้นที่ในการแสดง (SPACE) ให้ได้มากที่สุด เสร็จสิ้นวันที่สองด้วยกระบวนการนำเสนอละครสั้นสองเรื่อง สุดสร้างสรรค์ ในเรื่อง ปมในใจของอุ๊ย และ เด็กหนุ่มคนหนึ่งที่ใช้ชีวิตทางเพศผิดพลาด
วันที่3-4 เป็นการพัฒนาบทละคร ด้วยเทคนิค DEVISING การให้น้องๆสร้างเรื่องด้วยการกำหนดสถานการณ์ หรือ โจทย์บางอย่างให้เพื่อพัฒนาเทคนิคการเล่าเรื่องราวให้หลุดจากกรอบคิดเดิม ๆ การตีความคำที่ต้องการสื่อสารให้ลึกซึ้งมากยิ่งขึ้น เพื่อนำมาผลิตเป็นการแสดงที่มีมิติ และ มีความหมาย จนวันสุดท้ายจึงได้ การแสดงสั้น ที่เน้นการอ่านบทละครสั้นๆ และ การใช้ร่างกายประกอบการแสดง พร้อมคำแนะนำจากพี่ริชาร์ด ในเรื่องการนำเสียงสร้างสรรค์เข้ามาใช้ในละคร เพื่อเพิ่มเสน่ห์ของการเล่าเรื่อง
การแสดงสั้นๆเป็น SHOWCASE ชิ้นนี้ ชื่อว่า “ วัยรุ่น วัยวุ่น “ น้องๆจะนำมาร่วมแสดงในงานเทศกาลละครกรุงเทพ 2008 ในวันเสาร์ที่ 29 ตุลาคม 2551 เวลา 17.00 น ที่เวทีเยาวชน สวนสันติชัยปราการ ใครมีเวลาและอยากมาให้กำลังใจ หน่ออ่อนแห่งวงการละคร ห้ามพลาดนะจ๊ะ

2008-10-06T01:37:00.000-07:00

โครงการพัฒนาศักยภาพคนทำงานภาคประชาสังคม

2008-10-06T01:23:00.000-07:00

โครงการแบ่งปัน มหาวิทยาลัยศรีปทุม และ MICROSOFT จับมือเริ่มโครงการพัฒนาศักยภาพคนทำงานภาคสังคม
เมื่อวันที่ 4 ตุลาคม ที่ผ่านมา ที่ห้องประชุม 401 มหาวิทยาลัยศรีปทุม ท่ามกลางสายฝนเทกระหน่ำ
ได้ฤกษ์เปิดห้องเรียนครั้งแรกสำหรับโครงการพัฒนาศักยภาพผู้ประกอบการทางสังคม (รุ่นที่ 1 ) โดยความร่วมมือของโครงการแบ่งปัน มหาวิทยาลัยศรีปทุม และ MICROSOFT นับว่าเป็นความร่วมมือที่น่าสนใจระหว่าง NGOs สถาบันการศึกษา และ ภาคธุรกิจ ที่ต้องการสร้างเพิ่มประสิทธิภาพในการทำงาน ให้กับคนทำงานด้านประชาสังคม ซึ่งมีองค์กรภาคประชาสังคมเข้าร่วมโครงการถึง 31 องค์กร เช่น มูลนิธิเด็ก Greenpeace สิกขาเอเชีย อโชก้า กระจกเงา มูลนิธิเพื่อการไม่สูบบุหรี่ รวมทั้ง มะขามป้อม ก็ได้ส่งมะขามก๋วย และ น้องแต เข้าประกวดเอ้ยไม่ใช่ เข้าร่วมโครงการด้วย โดยการเรียน แบ่งออกเป็น 11 ครั้ง รวม 66 ชั่วโมง ทั้งเรื่องการบริการจัดการองค์กร การประชาสัมพันธ์ การพัฒนาการเรียนรู้ของบุคคลากร หรือ การเรียนรู้โปรแกรมคอมพิวเตอร์ อย่างเต็มประสิทธิภาพ โดยในครั้งแรกเป็นการปูพื้นฐานความเข้าใจด้านสังคม ในเรื่องธรรมาภิบาลการเมืองการปกครองไทย โดย ผศดร.ไพโรจน์ ภัทรนรากุล รองคณบดีรัฐประศาสนศาสตร์ สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์ โดยอาจารย์มาให้ภาพรวมของหลักการเรื่องธรรมาภิบาล ซึ่งเป็นแนวคิดพื้นฐานที่สังคมควรนำมาเป็นบรรทัดฐานในการบริการองค์กร หรือ หน่วยงานของตน ตั้งแต่ระดับประเทศถึงชุมชน และ ครอบครัว ปัญหาที่เกิดขึ้นกับการเมืองไทยขณะนี้ก็มีจุดเริ่มต้นที่การชขาดธรรมาภิบาล นั่นเอง จึงหมักหมม กลายเป็นปัญาหารุกลาม มาจนยากเกินกว่าจะแก้ไขได้ในเวลาอันรวดเร็ว
โครงการนี้ยังมีการดำเนินงานต่อเนื่องไปอีกหลายครั้ง หากมีโอกาส และไม่ขาดเรียน มะขามก๋วย จะนำสาระดีๆจากห้องเรียนมาฝากอีกครั้ง นะขอรับ
ต้องขอขอบคุณทั้งสามหน่วยงานที่ตั้งอกตั้งใจ ทำโครงการดีๆที่น่าสนับสนุนอย่างนี้ ออกมา ใครที่สนใจแต่สมัคร ไม่ทันไม่ต้องเสียใจ เข้าใจว่าปีหน้าคงดันรุ่น2 ให้คลอดได้อย่างแน่นอน

2008-10-04T12:31:00.000-07:00

ละครโรงเล็กกับเด็กเชียงดาวครั้งที่ 9

2008-10-04T12:11:00.000-07:00

โรงละครมะขามป้อมหวิดแตก เมื่อกองทัพเด็กเกือบ 400 ชีวิตบุก !!!!!!

เมื่อวันที่ 26 กันยายนที่ผ่านมา ฟ้าสดใส เบิกฤกษ์งามยามดีตั้งแต่เช้า ดอยเชียงดาวปรากฎตัวให้เห็นตั้งแต่เช้าตรู่ เหล่าสต้าฟหน้าเหี้ยมหัวใจแอ้บแบ๊วทั้ง 4 ประกอบด้วย อบตหัวฟูกั๊ก นักฟุตบอลประจำชุมชนคุณนิสัน นางฟ้าน่าทะนุถนอมในคราบอีลำยองน้องปุ้ย และ คุณครูธุรการน้องมน ต่างกระวีกระวาดตระเตรียมสถานที่ ต้อนรับขบวนการนักแสดงเด็กหน้าใหม่ จากโรงเรียนบ้านทุ่งหลุก(อีกแล้ว) ที่คราวนี้เปลี่ยนรุ่น เป็นเด็กป.4-5 เพราะเด็กเก่าจบออกไปเรียนต่อมัธยมแล้ว เตรียมตัวซ้อมละครมาโชว์เต็มที่ เพราะขนผลงานการสร้างเรื่องจากการสำรวจชุมชน ส่วนหนึ่งในกิจกรรมการพัฒนาหลักสูตรท้องถิ่นด้วยกระบวนการศิลปะ จากฝีมือการกำกับของอาจารย์ต้อม ที่พิเศษกว่าทุกครั้งก็คือ วันนี้จะเป็นการแสดงประชันกับพี่ๆรุ่นใหญ่ เอกสื่อสารการแสดงปริญญาโท จาก นิเทศศาสตร์ จุฬา ลูกศิษย์อาจารย์ริชาร์ด ที่อุตส่าห์แบกหน้ามาเรียนถึงริมดอย เลยทีเดียว
หลังจากเตรียมตัวกันจนหน้าเหี่ยว เด็กๆก็เริ่มเดินทางมาถึง จากสิบเป็นร้อย จากร้อยเป็นหลายร้อย รวมแล้วเกือบ 400 คน จาก 9 ศูนย์เด็กเล็กเขตบ้านแม่นะ โอ้มายก้อด เหมือนหนอนน้อยยั้วเยี้ยโรงละคร เด็กๆตื่นเต้นกันมากเพราะจะเป็นครั้งแรกในชีวิตที่ได้ดูละครสดๆ หลายคนเหมารถลงมาจากดอยเพื่อการนี้โดยเฉพาะ
เริ่มต้นด้วยกิจกรรมหลอกเด็กโดย พี่กั๊ก กับพี่มน เหมือนเคย แล้วก็เป็นการแสดงละครเรื่อง ตำนานบ้านทุ่งหลุก โดยพี่เด็กๆในชุมชน ต่อด้วยละครนิทานเรื่องกระต่ายกับเต่า จากพี่ๆนิเทศ จุฬา การแสดงจบเด็กหลายคนร้องไห้ ไม่ใช่เพราะละครเศร้า แต่เพื่อนนั่งทับหัวแม่ตีน พี่กั๊กแบ่งกลุ่มเด้กออกเป็น 4 เพื่อเข้าร่วมกิจกรรม 4 ซุ้ม คือ ปั้นดินเหนียว ร้อยลูกป้ด เล่านิทาน และ วาดรูปโปสเตอร์นิทาน เมื่อเข้าสู่กิจกรรมศิลปะสร้างสรรค์ บรรยากาศแห่งความสนุกสนานปนอลหม่านก็เริ่มขึ้น เพราะเด็กๆ สนใจไปหมดกับการทำกิจกรรม ที่พี่ๆรังสรรค์
จนเวลาผ่านไปอย่างรวดเร็ว จนเกือบเที่ยงเด็กก็เดินทางกลับโรงเรียนเพื่อไปทานข้าวกลางวัน
บรรยากาศโรงละครจึงกลบเข้าสู่ความสงบอีกครั้ง

หมายเหตุ กิจกรรมละครโรงเล็กกับเด็กเชียงดาว เป็นกิจกรรมบริการชุมชน ที่มะขามป้อมจัดขึ้นทุกเดือน ให้กับเด็กๆและโรงเรียนในชุมชน ได้มีโอกาสใช้พื้นที่เชิงศิลปวัฒนธรรมและกิจกรรมสร้างสรรค์ เพื่อส่งเสริมนิสัยรักการอ่าน การเรียนรู้ รวมทั้งสร้างความเข้าใจในความแตกต่างของกลุ่มคนต่างๆในชุมชนตั้งแต่วัยเยาว์ ขณะนี้กิจกรรมนี้ได้รับความสนใจจากเด็ก ผู้ปกครองโรงเรียน ในชุมชนเป็นจำนวนมาก หากท่านสนใจสนับสนุนกิจกรรมในโครงการนี้ สามารถสมัครเป็นอาสาสมัครอ่านนิทานหรือ สอนศิลปะเด็ก บริจาคหนังสือนิทานของท่าน หรือ ทุนทรัพย์ เพื่อเป็นค่าวัสดุอุปกรณ์ในการทำกิจกรรม โดยสามารถติดต่อได้ที่ อีเมล์มะขามป้อม makhampom2@hotmail ตลอดเวลาจ้า

งานแถลงข่าวละครสะท้อนปัญญา

2008-09-19T08:16:00.001-07:00

ละครสะท้อนปัญญาเปิดตัวแล้วอย่างคึกคัก สื่อสนใจทำข่าว ล้นทะลักมะขามป้อมสตูดิโอ
สดๆร้อนๆ มะขามป้อมได้ฤกษ์เปิดตัวโครงการใหญ่ ใหม่ล่าสุด “ละครสะท้อนปัญญา” หวังสร้างนักละครเลือดใหม่ประดับวงการละครเวทีไทย
ผูู้สื่อข่าวหน้าใหญ่ รายงานสดๆเพราะเพิ่งผ่านมาหยกๆเมื่อวันที่ 17 กันยา 51 จากมะขามป้อมสตูดิโอในวันเดียวกับที่มีการยกมือเลือกตั้งนายกคนใหม่ในสภาว่า มีงานแถลงข่าวเปิดตัวโครงการละครสะท้อนปัญญาด้วยการสนับสนุนเต็มกำลังจาก สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส) นักข่าวสื่อมวลชนจากหลายสำนักเริ่มทยอยมาถึงสตูดิโอกันในช่วงบ่ายๆ ท่ามกลางสายฝนโปรยปราย แล้วเริ่มต้นด้วยการกล่าวทักทาย โดยพิธีกรสาวสวยของงานนี้ จากรายการกบนอกกระลา แวนด้าหน้าเด็ก ดวงธิดา นครสันติภาพ อาสาสมัครศิษย์เก่าที่ไปได้ดิบได้ดีอีกคน ตามมาด้วยละครสั้นสะท้อนปัญญาและสังคม เรื่องเกมชีวิต GTA ที่ได้รับแรงบันดาลใจมาจาก ข่าวพาดหัวหนังสือพิมพ์ นักเรียนม. 6 จี้แท้กซี่ เรื่องราวเบื้องหลังของสองชีวิตบนรถแท้กซี่คันนั้น ที่ไม่มีใครคิดจะสนใจ มากไปกว่าปรากฏการณ์บนหน้าหนังสือพิมพ์ ด้วยฝีมือการแสดงอันยอดเยี่ยมของน้องโอ้ค และน้องเกรียง จากพระจันทร์เสี้ยวการละคร และ ริ้วรอยการกำกับอันเฉียบขาดของคุณประดิษฐ ศิษย์ศิลปาธรของเรานั่นเอง ทำเอาคนดูเงียบกริบไปทั้งโรงละคร (ไม่ใช่หลับแต่สัปหงกฮ่าๆๆๆ)
แล้วก็มาถึงช่วงเวลาสำคัญของรายการ คือ การเสวนา “พลังทางปัญญากับสถานการณ์เยาวชนในสังคมไทย” ด้วยแขกรับเชิญที่น่าสนใจมาก 4 ท่าน คือ
คุณหมอ บัญชา พงษ์พานิช ผู้อยู่เบื้องหลังผลักดันโครงการนี้ให้เป็นจริง
“สสส อยากผลักดันโครงการนี้เพราะเชื่อมั่นในพลังของเยาวชนว่าสามารถทำอะไรดีๆให้กับสังคมได้ เด็กเรียนรู้ผ่านการเล่นเหมือนการเล่นละครเป็นการสร้างพื้นที่สร้างสรรค์ให้เยาวชนสามารถสื่อสารเรื่องราวทางปัญญาเป็นเรื่องที่มีความสำคัญจำเป็นกับสังคมในทุกวันนี้ เพราะจะเป็นทางออกไปสู่แสงสว่าง ส่วนละครนั้นเป็นมหรสพทางจิตวิณญาณของมนุษย์ เหมือนที่อาจารย์ของท่าน คือท่านพุทธทาสเคยสอนว่ามนุษย์ต้องการ”สิ่งประเล้าประโลม”ละครเป็นความบันเทิงทางปัญญาช่วยให้คนในสังคมมีความคิด มีความสุข จึงมาร่วมมือกับมะขามป้อมช่วยกันพัฒนาโครงการนี้ขึ้นมา
น้องเต้า กิตติพันธ์ กันจินะ ผู้อำนวยการ โครงการกล้าเลือกกล้ารับผิดชอบ เครือข่ายเยาวชนด้านเอดส์ประเทศไทย
โครงการนี้จะสร้างทางเลือกที่สร้างสรรค์ให้กับเยาวชน ทำอะไรที่ตัวเองสนใจ จากประสบการณ์ตัวเอง ที่เคยผ่านกระบวนการละครมาเต้าพบว่าละครไม่ใช่ทำให้เด็กเป็นคนดีแต่ช่วยทำให้มีช่องทางในการสื่อสารกความคิดกับเพื่อนๆในชุมชน ปัญญาคือการ คิดวิเคราะห์แยกแยะได้ ปัญญาที่เหมาะกับวัยรุ่นคือการลองผิดลองถูก เรียนรู้ด้วยตัวเอง และเชื่อว่าจะช่วยให้เด็กๆได้สนุกกับโครงการนี้แน่นอน
คุณเจมส์ เรืองศักดิ์ ลอยชูศักดิ์ ผู้รับบท “ดอน กิโอเต้แห่งลามันช่า” จากละครเวทีที่ประสบความสำเร็จอย่างงดงาม “สู่ฝันอันยิ่งใหญ่”
บทละครดีๆช่วยให้คนดูมีความหวัง มีกำลังใจ อาจถึงขั้นเปลี่ยนแปลงชีวิต เช่นบทละครเรื่อง สู่ฝันอันยิ่งใหญ่ ที่เปลี่ยนแปลงชีวิตคนหลายคน ส่วนผู้ผลิตหรือผู้แสดง การได้ฝึกฝนการแสดงละคร การเคลื่อนไหว การใช้เสียง การตีความ จะช่วยให้ เรามีสติ สมาธิ เห็นแง่มุมบางอย่างไปสู่การเข้าใจตัวเอง หรือ ปรับใช้ในชีวิตประจำวันได้ดี
คุณพี่ตั้ว ประดิษฐ ประสาททอง ผู้อำนวยการศิลปะของโครงการนี้ บอกว่า
ละครเวทีเป็นอิสระจากการหาเงินทุนและธุรกิจ จึงสามารถในการนำเสนอปัญญาให้กับสังคมได้ โครงการนี้จะช่วยสร้างแรงบันดาลใจในการดำเนินชีวิตให้กับผู้ชม นอกจากนั้นยังเน้นเปลี่ยนแปลงทัศนคติการมองโลกของเยาวชนผู้ผลิตละครในโครงการ มองเห็นศักยภาพในตัวเองเพราะเราเชื่อมั่นว่า คนทุกคนมีสิ่งดีๆซ่อนอยู่ ดังนั้นละครจะเป็นเวทีที่ทำให้สามารถดึงศักยภาพเหล่านั้นออกมา เป็นพลังทางบวกที่จะเปลี่ยนแปลงสังคมไปในทางที่ดีร่วมกันต่อไป
สุดท้าย คุณก๋วย มะขามเม็ดโต หัวหน้าโครงการ ออกมาเล่าถึงรายละเอียดโครงการอย่างรวบรัด ก่อนที่นักข่าวจะรุมกันสัมภาษณ์ วิทยากรบนเวทีอย่างเมามัน
“อยากจะบอกว่าโครงการนี้เปิดรับสมัครน้องๆนักศึกษา ทุกคนที่มีความฝัน มีไฟ และ สนใจงานละคร รีบรวมตัวกันแล้วสมัครมาเลยอย่ารั้งรอเพราะเปิดรับสมัครถึง 15 ตุลาคม 51 เท่านั้น เรามีโอกาสดีๆเตรียมให้น้องๆทุกคนอยุ่ รับรองว่าจะเป็นประสบการณ์ล้ำค่าที่หาไ่ม่ได้งา่ยๆ ถ้าพลาดอาจต้องรออีกเป็นปี “ หัวหน้าโครงการกล่าวอย่างมีอารมณ์ …(ขัน)
สนใจติดต่อพี่ฝน หรือ u_drama@hotmail.com www.makhampom.net
บล้อค dramaspirit.blogspot.com

2008-09-19T08:16:00.000-07:00

แผลงฤทธิ์…กลุ่มสถาปนิกหนุ่มสาวที่มีกำลังมาแรงแห่งเมืองเชียงใหม่

2008-08-21T02:46:00.000-07:00

แผลงฤทธิ์…กลุ่มสถาปนิกหนุ่มสาวที่มีกำลังมาแรงแห่งเมืองเชียงใหม่
June 18th, 2008

‘แผลงฤทธิ์’ ไม่ใช่ชื่อภาพยนตร์กำลังภายใน แต่เป็นกลุ่มสถาปนิกเลือดใหม่ที่มีชื่อติดหู
ซึ่งมีผลงานการออกแบบอาคารรูปลักษณ์ไม่เหมือนใคร ที่กระจายตัวอยู่ในเชียงใหม่ทุกวันนี้
ผลงานการออกแบบของคนหนุ่มสาวกลุ่มนี้กำลังมาแรงและมีบทบาทไม่น้อยในการตกแต่ง
โฉมหน้าส่วนหนึ่งของเมืองเชียงใหม่ให้ดูทันสมัย ด้วยแนวคิดและการออกแบบอาคารที่เป็นเอกลักษณ์

สำนักงานของแผลงฤทธิ์ถูกออกแบบให้มีความเรียบง่ายตรงไปตรงมาดูทันสมัย เปิดเผยให้เห็นพื้นผิวของ
วัสดุจริงประกอบกับบานกระจกทรงสูงโปร่งให้ความต่อเนื่องของพื้นที่ภายนอกและภายใน ซึ่งโดดเด่นจาก
อาคารและบ้านเรือนในละแวกใกล้เคียงคนอาจจะเรียกงานที่เราทำว่าเป็นแนวโมเดิร์น เพราะดูผิดหูผิดตา
ไปจากคนอื่น ผมเคยถามคนทั่วไปว่าตรงไหนที่คิดว่าเป็นเอกลักษณ์ของเรา เขาบอกว่าตรงที่เราใช้เหล็ก
และใช้ไม้แบบนี้แหละ เรามักใช้วัสดุที่หาได้ในท้องถิ่นไม่กี่ชนิดเช่น ปูน ไม้ และเหล็ก ที่สามารถสร้างขึ้น
ได้ง่ายและมีราคาไม่แพง ที่จริงแล้วผมว่าเป็นสไตล์ของเราเองมากกว่าซึ่งมักมาจากการแก้ปัญหาต่าง ๆ
และความต้องการในสร้างอาคารในฝันบนพื้นฐานการมีวัสดุและงบประมาณที่จำกัด” ขวัญชัย สุธรรมซาว
สถาปนิกและผู้บริหารหนุ่ม วัย 30 ปี แห่งแผลงฤทธิ์กล่าวเขาเสริมว่าพื้นฐานการออกแบบของแผลงฤทธิ์
นั้นมีองค์ประกอบสำคัญมาจากพัฒนาการของวัสดุพื้นฐานใน ปัจจุบันซึ่งเอื้ออำนวยให้แนวความคิดการ
ออกแบบนั้นมีขอบเขตที่กว้างขวางกว่าเดิม เช่นการมีแผ่นเหล็กหรือเมทัลชีทที่ช่วยให้สามารถออกแบบ
โครงสร้างหลังคาที่แตกต่างไป แทนการใช้คอนกรีตเทที่มีน้ำหนักมาก หรือกระจกบานสูงที่ช่วยให้ผู้ออก-
แบบสร้างงานตอบสนองความต้องการของลูกค้าได้หลากหลายมากขึ้น

ขวัญชัยเป็นชาวเชียงใหม่โดยกำเนิด จบการศึกษาระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพจากสถาบันราชมงคลล้านนา
และสำเร็จระดับอุดมศึกษาจากคณะคุรุศาสตร์สถาปัตยกรรม สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าลาดกระบัง
กรุงเทพ ในช่วงดังกล่าวนั้นเขามีผลงานการออกแบบที่ได้รับรางวัลเชิงความคิดสร้างสรรค์จากงานประกวด
แบบทางสถาปัตยกรรมหลากหลายเช่น รางวัลรองชนะเลิศ โครงการสาทร 2000 ของสถานทูตฝรั่งเศสในปี
2542 รางวัลรองชนะเลิศผลิตภัณฑ์ยิมซั่มไทย ปี 2543 รวมทั้งรางวัลรองชนะเลิศอันดับสามศูนย์ออกแบบ
สีนิปปอนใน ปี 2546

“พอเรียนจบมาก็ทำงานกราฟิกดีไซน์ เพราะตอนนั้นบรรยากาศของวงการสถาปนิกที่เรารับรู้มามันไม่ค่อยดี
ทำให้ไม่อยากเป็นสถาปนิกไปพักใหญ่ อยู่มาวันหนึ่งได้อ่านหนังสือ ‘Rich dad, Poor dad’ เข้าทำให้เกิด
จุดเปลี่ยนทางความคิดว่าเราน่าจะเลือกทางเดินที่คนอื่นไม่ค่อยเลือกคือการทำธุรกิจของตัวเอง ถึงแม้มี
ความเสี่ยงแต่ถ้าไม่สำเร็จก็คิดว่ายังกลับมาสมัครงานบริษัทต่างๆ อีกได้ ในเมื่อเรามีความรู้ความสามารถ”

ขวัญชัยทบทวนความหลังถึงจุดเปลี่ยนในวันที่เขาตัดสินใจขายรถ และลาออกจากงานที่กรุงเทพเพื่อกลับ
มาทำธุรกิจที่บ้านเกิด โดยตัดสินใจเปิดร้านกาแฟที่เชียงใหม่ โดยใช้ความรู้ทางสถาปนิกออกแบบร้านใช้
ชื่อว่า Café Mong Pearl ซึ่งต่อมาได้ขายต่อกิจการไป เมื่อหันมาทำบริษัทสถาปนิกอย่างจริงจัง

“ห้าปีก่อนนั้นร้านกาแฟกำลังบูม คิดว่าทำไมสตาร์บัคยังทำได้ เห็นว่ากาแฟมีต้นทุนไม่แพง แต่เมื่อทำเข้า
จริงนั้นไม่เป็นไปอย่างที่คิด เพราะมีอะไรอย่างอื่นอีกมาก ปรากฎว่าทำไปใช้หนี้ค่าตกแต่งร้านไป ไม่เหลือ
กำไรเท่าไร จังหวะนั้นมีเพื่อนที่เรียนสถาปัตยกรรมมาด้วยกันชวนให้ทำงานออกแบบด้วย ก็เลยทำทั้งร้าน
กาแฟและงานออกแบบวุ่นวายไปหมดบริหารจัดการไม่เป็น บังเอิญมีคนสนใจขอซื้อกิจการร้านกาแฟจึงขาย
ไปและตั้งใจกลับไปหางานใหม่ แต่เพื่อนก็ชวนให้มาลุยเปิดบริษัทกันเอง อันเป็นที่มาของแผลงฤทธิ์ในวันนี้”

ขวัญชัยท้าวความถึงจุดเริ่มต้นทางธุรกิจในปี 2548 โดยกล่าวว่าวิธีการแก้ไขปัญหาที่ดีที่สุดคือความชัดเจน
และเอาบทเรียนต่าง ๆ ที่เคยล้มเหลวทางธุรกิจมาใช้ในการบริหารจัดการบริษัทแผลงฤทธิ์จนสามารถยืนหยัด
อยู่ได้จนมีทีมงานซึ่งเป็นคนรุ่นใหม่กว่าสิบห้าคนในวันนี้

“ชื่อแผลงฤทธิ์นั้น มันคือกิริยาของคนที่อึดอัดแล้วต้องแสดงออก แต่ไม่ใช่ในรูปแบบของความก้าวร้าว
แต่เป็นการแก้ปัญหาและเปลี่ยนแปลงวิกฤติให้เป็นโอกาส เกิดเป็นผลงานที่มีผลกระทบมาก”

ผลงานการออกแบบอาคารของแผลงฤทธิ์ก็เริ่มเป็นที่รู้จักและแนะนำกันไปปากต่อปาก นับตั้งแต่การออกแบบ
บ้าน โครงการบ้านพักอาศัย อาคารพานิชย์ ร้านอาหาร เช่น Maze Cafe’ หรือว่า Mo Hotel โรงแรมรูปทรง
หลุดโลกที่ได้ทำงานออกแบบร่วมกับศิลปินชื่อไทวิจิตร พึ่งสมบูรณ์ ซึ่งกำลังก่อสร้างย่านถนนท่าแพ เมือง
เชียงใหม่ที่พร้อมจะเปิดตัวในเร็ววันนี้หัวเรือใหญ่แห่งแผลงฤทธิ์กล่าวว่าบริษัทฯนั้นมีงานยาวไปจนถึงสิ้นปีหน้า
โดยได้ขยายพื้นที่การออกแบบไปสู่พื้นที่อื่น ๆ แล้วอย่างจังหวัดภูเก็ตและเกาะสมุย นอกจากนี้เขายังได้เปิด
บริษัทรับเหมาก่อสร้างที่ชื่อว่า ‘บริษัทไร้เทียมทาน’ เพื่อรองรับงานก่อสร้างไปในเวลาเดียวกัน ”ที่ผ่านมาผม
ทำงานไปนับสิบโครงการในปี ๆ หนึ่ง ในอนาคตอยากจะจำกัดงานของเราให้เหลือปีละแค่ห้าโปรเจคเท่านั้น
ก็พอเพื่อให้ได้คุณภาพดี” ในการทำงานออกแบบแต่ละโครงการนั้น ขวัญชัย เน้นว่าต้องคำนึงถึงภาพรวมและ
ผลกระทบต่อเมืองด้วย ”ผมยึดความเหมาะสมก่อน ถ้าผมรับได้ลูกค้ารับได้ก็ win-win ทั้งคู่ ถ้าลูกค้าต้องการ
ตามใจฉันหมดโดยไม่มีเหตุผล ผมจะไม่ทำ ยิ่งให้สร้างคร่อมคลอง พาดลำเหมืองผมไม่เอา”

“ที่ผ่านมาผมทำงานออกแบบมาทุกรูปแบบไม่ว่าแนวล้านนาหรือแนวทรอปิคอล แต่คิดว่าเราต้องมีความ
ชัดเจนสักอย่าง ซึ่งเราเลือกที่จะทำงานในแนวนี้ที่เราชอบมากที่สุด การที่ทำอะไรแตกต่างย่อมถูกจับตา
มองเป็นธรรมดา คนอาจมองว่าเราจุดกระแสงานออกแบบแนวโมเดิร์นขึ้นที่นี่ แต่ผมไม่คิดอย่างนั้น ความจริง
งานแนวนี้มีมานานแล้ว เช่นปั้มน้ำมันหรือธนาคารก็เป็นงานออกแบบที่โมเดิร์นแต่เราเคยชินกับมันมาแต่ไหน
แต่ไร ที่จริงผมทำงานออกแบบแนวนี้มานานแต่เป็นบ้านตามซอกซอย พอช่วงหลังมีโอกาสออกแบบอาคาร
สาธารณะอย่างร้านอาหาร หรือสำนักงานที่คนพบเห็นมากทำให้รู้จักเรามากขึ้น”

ตามทัศนะของขวัญชัย งานสถาปัตยกรรมประกอบขึ้นจากองค์ประกอบเล็ก ๆ หลายส่วนและรวมกันเป็นส่วน
ประกอบของเมืองอีกที ซึ่งเมื่อวิถีชีวิตของคนเปลี่ยนไปสถาปัตยกรรมก็ย่อมเปลี่ยนไปด้วยอย่างเลี่ยงไม่ได้
“ลูกค้าบางคนบอกว่าต้องการอยู่บ้านแบบล้านนาดั้งเดิม อยากมุงกระเบื้องดินขอ แต่ก็ต้องการเครื่องปรับ
อากาศและสิ่งอำนวยความสะดวกทั้งหลายแบบสมัยใหม่ ซึ่งคามคิดของผมเห็นว่าเป็นเรื่องที่ไม่เข้ากันเลย
กับวิถีชีวิตของเขาที่แตกต่างจากคนสมัยก่อนอย่างสิ้นเชิง การออกแบบทุกอย่างมันต้องมีที่มาที่ไปของมัน
เช่นการที่คนสมัยก่อนทำฝาไหลอยู่ข้างล่าง เพราะเขานอนบนพื้น ไม่ได้นอนเตียงเหมือนทุกวันนี้ ซึ่งเป็นเรื่อง
ที่ต้องมีความเข้าใจ ไม่ใช่เอามาใช้ผิดที่ผิดทาง” ในสายวิชาชีพขวัญชัยมีสถาปนิกที่เขาชื่นชอบในดวงใจ
หลายคน โดยเฉพาะสถาปนิกที่โด่งดังในระดับสากลอย่าง Rem Koolhass แห่งสำนัก OMA (The Office
for Metropolitan Architecture) แห่งเนเธอร์แลนด์ ที่เชี่ยวชาญด้านสถาปัตยกรรมและการออกแบบชุมชน
เมือง ซึ่งมีผลงานการออกแบบอาคารสำคัญ ๆ ทั่วโลก ขวัญชัยมองแนวโน้มทางการออกแบบสถาปัตยกรรม
ในอนาคตว่า “เทรนด์ของการออกแบบจะมุ่งไปในประเด็นที่เกี่ยวกับโลกร้อนมากขึ้น รวมทั้งเรื่องการพัฒนา
วัสดุก่อสร้างในเชิงชีวภาพ เช่นต่อไปที่อาจมีน้ำยาเคมีที่เชือมไม้หรือเหล็กให้เป็นเนื้อเดียวกันได้ อะไรทำนอง
นั้น” “ผมว่าต่อไปนั้นเทคโนโลยีและวัสดุจะเป็นตัวกำหนดเทรนนั้นออกมาเอง” หัวหน้ากลุ่มสถาปนิกรุ่นใหม่
ที่กำลังประสบความสำเร็จในเชียงใหม่ในวันนี้ กล่าวส่งท้าย

ทุกวันนี้ใครที่ได้มาเยือนเชียงใหม่ต่างกล่าวว่าโฉมหน้าของเชียงใหม่ในวันนี้เปลี่ยนไปอย่างมากท่ามกลาง
สภาพของเมืองที่เติบโตขึ้นอย่างรวดเร็ว การก่อสร้างโครงการอสังหาริมทรัพย์ และอาคารพานิชย์ต่าง ๆได้
ผุดขึ้นให้เห็นกระจายอยู่ทั่วทั้งเมือง ถนนนิมมานเหมินท์หรือพื้นที่อยู่อาศัยต่าง ๆ กำลังแปรเปลี่ยนเป็นย่าน
ธุรกิจการค้าตามซอกมุมต่างๆ นั้นมีอาคารที่มีรูปลักษณ์ต่าง ๆ ที่ปนเปกันไปอย่างมีสีสัน ทั้งอาคารรูปทรง
อนุรักษ์อย่างล้านนา ที่ตั้งอยู่ไม่ไกลจากอาคารแบบมินิมัลลิสต์ที่กำลังมาแรงในขณะนี้ อันแสดงถึงอัตลักษณ์
และทิศทางการเติบโตของเมืองเชียงใหม่ในปัจจุบันที่ยังยืนอยู่รากเหง้าวัฒนธรรมแบบเดิมเป็นสำคัญ แต่ก็
กำลังจะก้าวไปสู่ความเป็นเมืองสมัยใหม่อย่างเต็มตัวทั้งนี้บรรดานักออกแบบรุ่นหนุ่มสาวแห่งเชียงใหม่ต่าง ๆ
เหล่านี้ กำลังเป็น เรี่ยวแรงที่มีบทบาทอย่างสำคัญในกำหนดทิศทางการเปลี่ยนแปลงของเมือง ซึ่งโฉมหน้า
เชียงใหม่ในอนาคตนั้นย่อมขึ้นอยู่ภายใต้แนวคิดและมันสมองการออกแบบของคนรุ่นใหม่ที่แสดงออกบน
พิมพ์เขียวแต่ละแผ่นด้วยนั่นเอง

อบรมครูร.รมิตรมวลชนเชียงใหม่

2008-08-11T06:49:00.000-07:00

มะขามป้อมงานเข้า อบรมครูชียงดาวสุดฮอต โรงเรียนออเดอร์เพียบ

วันที่ 4-5 สิงหาคม ที่ผ่านมา โรงละครมะขามป้อมคึกคักอีกครั้ง เมื่อได้ต้อนรับ คณะครูจากโรงเรียนมิตรมวลชนเชียงใหม่ โรงเรียนน้องๆชาวเขา จากบ้านห้วยลึก อ.เชียงดาว โดยการนำของผ.อ สุดเวิร์ค อ. สำราญ ที่อุตส่าห์ปิดโรงเรียน เข้าร่วมอบรมโครงการพัฒนาศักยภาพเชิงสร้างสรรค์สำหรับครู เป็นการอบรม 2 วัน เรื่องเทคนิคการส่งเสริมการรักอ่าน

วิทยากร ก๋วย ต้อม จากฝ่ายละครการศึกษา เริ่มต้นที่การแลกเปลี่ยนพูดคุยประสบการณ์ส่วนตัว เรื่อง ความประทับใจจากการอ่าน บางคนชอบอ่านการ์ตูน เรื่องสั้น หรือ วรรณกรรม ที่ส่งผลต่อความเปลี่ยนแปลง เป็นแรงบันดาลใจ ในการดำเนินชีวิต แล้ว เริ่มออกแบบ มุมห้องสมุดในฝันของแต่ละคน แล้วมาออกแบบห้องสมุดในฝันของแต่ละทีม ทั้งห้องสมุดบนท้องฟ้า ในน้ำ บนดิน เน้นจินตนาการ และ ความคิดสร้างสรรค์กันให้บรรเจิดสุดฤทธิ์สุดเดช ส่วนช่วงบ่ายเป็นการเรียนรู้เทคนิคละครสร้างสรรค์มาสร้างการแสดงเล็กๆง่ายๆประกอบการเล่านิทานในห้องเรียนที่น่าสนใจ คุณครูทำสนุกสนานเพลิดเพลิน กันเลยทีเดียว
วันที่สอง เป็นการระดมเรื่องราว เรื่องเล่าในชุมชน เป็นนิทานพื้นบ้าน แล้ว สร้างเป็นนิทานประกอบการแสดง ด้วยเทคนิคการเล่าปากเปล่าโดยการเพิ่มท่าทาง น้ำเสียง ลีลาในการเล่า มากยิ่งขึ้น คุณครูทำได้ดี น่าชื่นชมมากๆเลยทีเดียว สุดท้ายเป็นการ นำนิทานพื้นบ้านที่ได้มา สร้างหุ่นสามประเภทได้แก่ หุ่นเงา หุ่นก้านเชิดและหุ่นมือ

ทั้งสองวันเป็นการอบรมที่ทำให้ครูได้แนวคิด เทคนิคการสอน และ กำลังใจ อย่งท่วมท้น หลังการอบรมครูจะเป็นกิจกรรมอบรมแกนนำนักเรียนโรงเรียนมิตรมวลชน เพื่อขยายเครือข่ายรักการอ่านในชุมชน ในเดือนถัดไป ระหว่างนี้มีโรงเรียนหลายโรงติดต่อมาร่วมกิจกรรมกับมะขามป้อมศูนย์เชียงดาวหลายโรงเรียน เช่น โรงเรียนปางเฟือง โรงเรียนบ้านถ้ำ โรงเรียนบ้านทุ่งหลุก โรงเรียนปลาดาว แม่แตง สนใจทั้งกิจกรรมอบรมครู ละครโรงเล็ก หรือ ค่ายเยาวชนต่างๆ ท่าทางเหล่าสต้าฟเชียงดาว ต้องทำงานหนักกันน่าดู แต่จะเป็นการทำงานหนักที่เต็มใจเป็นอย่างยิ่ง ที่จะได้ร่วมมือกันเปลี่ยนแปลงชุมชนเล็กๆของเราให้เป็นชุมชนที่ร่าอยู่สำหรับเด็กๆ ได้จริงๆ

2008-08-11T01:24:00.001-07:00

Bookbike บุกเชียงดาว

2008-08-11T00:38:00.000-07:00

BOOKBIKE นวัตกรรมส่งเสริมการอ่านในชุมชนเริ่มต้นแล้ว
ปูพรมทั่วเชียงดาวหวังสร้างกระแส “รักการอ่าน” ทั้งอำเภอให้ยั่งยืน

ตลอดเดือน กันยายนที่ผ่านมา โรงเรียนและศูนย์เด็กเล็กทั่วอำเภอเชีงดาวแตกตื่น เมื่อได้พบกับสิ่งประดิษฐ์สุดมหัศจรรย์ Bookbike ห้องสมุดเคลื่อนที่ ที่บรรจุหนังสือ นิทาน วรรณกรรมเยาวชน และ กิจกรรมน่าสนใจสำหรับเด็กมากมาย ทั้งการเล่านิทาน มายากล เกมสนุกๆ โดย พี่บอย พี่กั๊ก พี่นิสัน ตั้งใจมอบกิจกรรมดีๆ ที่อยากให้เด็กๆ สามารถเข้าถึงหนังสือ ดีๆมีประโยชน์ ส่งเสริมนิสัยการรักการอ่านนอกจากนั้นยังเป็นการต่อยอดการขยายผลจากกิจกรรมของแกนนำนักเรียนรักการอ่านในโรงเรียน จากโครงการปลูกต้นรักการอ่านปีที่ 1 ที่เพิ่งดำเนินการเสร็จสิ้นลงไปไม่นาน รถบุ้คไบท์จะตระเวณเข้าไปในทุกพื้นที่ ที่เด็กๆอยู่ เมื่อไปถึงจะจัดสถานที่นิดหน่อย เรียกเด็กๆด้วยการนำเกมสนุกๆ ร้องเพลง แล้ว จะเริ่ม บรรเลงกลยุทธ์หลอกเด็ก ด้วยการเล่านิทาน อ่านหนังสือ ชี้ชวนแนะนำหนังสือดีๆให้เด็กได้อ่าน อ่าน อ่าน และ อ่าน เด็กๆ จากศูนย์เด็กเล็ก น้องนักเรียนโรงเรียนประถมหลายแห่งในอำเภอ นั่งนิ่งอ่านหนังสืออย่างมีสมาธิ ที่ดูจะขัดแย้งกับงานวิจัยว่าเด็กไทยไม่ชอบอ่านหนังสือ หรือ อ่านหนังสือปีละ 7 บรรทัด แท้ที่จริงอาจเป็นเพราะเด็กไทยไม่มีหนังสือที่เหมาะกับเด็กให้อ่าน หรือ เด็กเข้าไม่ถึงหนังสือมากกว่า ที่น่ายินดีคือผ็บริหาร คณะครูเกือบทุกโรงเรียนที่เราแวะเวียนไป ต่างต้อนรับกิจกรรมอย่างอบอุ่น สนุกสนาน มีโรงเรียนอีกหลายแห่งติดต่อ เข้าคิวรอให้รถบุ้คไบท์ไปเปิดบริการในพื้นที่อีกเป็นจำนวนมาก ต้องขอบพระคุณมูลนิธิ สตาร์ฟิช ที่สนับสนุนการสร้างรถมอเตอร์ไซค์ห้องสมุดเคลื่อนที่ และ กิจกรรมดีๆอย่างนี้ให้มะขามป้อมดำเนินการได้บรรลุผล
ที่น่าชื่นใจไปกว่านั้นก็คือ กลุ่มบริษัท แปลน ที่พาพนักงานเดินทางขึ้นมาทำกิจกรรมดีๆเพื่อสังคม เมื่อเดือนก่อน ในโครงการ PSR หรือ Plan Social Responsibility เพื่อเตรียมสร้างห้องสมุดในชุมชนบ้านออน หนึ่งในพื้นที่ ที่มะขามป้อมทำงานอยู่ด้วย มีความสนใจในโครงการ ห้องสมุดเคลื่อนที่ จึงจัดประกวด การออกแบบรถห้องสมุดเคลื่อนที่ โดยได้รับความสนใจจากนักออกแบบ ส่งแบบเข้าประกวดมากถึง 14 แบบ โดยให้ผู้ออกแบบได้นำเสนอแนวคิดในการออกแบบแก่กรรมการตัดสิน ที่มีป้านวล และ ป้าหมวย ร่วมเป็นคณะกรรมการ กับพี่ๆสถาปนิกรุ่นใหญ่ของบริษัท แต่ละแบบก็ล้วนแล้วแต่มีความน่าสนใจ จุดเด่นกันไปคนละแบบ ในที่สุด ก็ได้แบบที่ชนะเลิศที่ผสมผสานแนวคิดสองแบบเข้าด้วย และ นักออกแบบจะร่วมกันพัฒนาแบบ จนเป็นรถห้องสมุดเคลื่อนที่ ที่พร้อมจัดสร้างและ ส่งมอบให้กับมะขามป้อมศูนย์เชียงดาว ใช้งานได้จริง ราวๆเดือนตุลาคมนี้ ส่วนแบบที่เหลือทั้ง 12 แบบ มะขามป้อมจะพยายามผลักดันให้สามารถสร้างได้จริง จากการสนับสนุนขององค์กรในท้องถิ่น เพื่อสร้างเป็นรถห้องสมุดเคลื่อนที่ในหมู่บ้านต่อไป งานดีๆแบบนี้มะขามป้อมต้องขอขอบพระคุณนักออกแบบทุกท่าน ผู้บริหารและเจ้าหน้าที่จากบริษัทแปลน ที่ริเริ่มโครงการดีๆเพื่อชุมชน และ สังคมได้อย่างน่าชื่นชม

สุขภาวะทางปัญญา

2008-06-06T08:28:00.000-07:00

โดย พระไพศาล วิสาโลหนังสือพิมพ์มติชน ฉบับประจำวันที่ 23 ธันวาคม 2549

องค์รวมหมายถึงความเป็นหนึ่งอันเกิดจากความเชื่อมโยงอย่างบรรสานสอดคล้องขององค์ประกอบต่าง ๆ สิ่งที่ตามมาก็คือคุณภาพใหม่ที่พิเศษไปจากคุณภาพขององค์ประกอบย่อย ๆ ทั้งหลาย ตัวอย่างที่ช่วยให้เห็นคุณสมบัติดังกล่าวชัดเจน ได้แก่ ออกซิเจน และไฮโดรเจน ต่างเอื้อต่อการเกิดไฟ แต่เมื่อมารวมกันเป็นน้ำ ก็ได้คุณภาพใหม่ที่สามารถดับไฟได้ หรือแสงเจ็ดสีเมื่อมารวมกันจะได้แสงสีขาว ซึ่งเป็นสีที่พิเศษไปจากสีทั้งเจ็ดสุขภาพองค์รวมหมายถึงสุขภาพที่ครอบคลุมทุกมิติของชีวิต เป็นสุขภาวะโดยรวมอันเกิดจากสุขภาวะทางกาย จิต และสังคม ซึ่งต่างเชื่อมโยงสัมพันธ์กันอย่างใกล้ชิด ยากที่จะแยกออกจากกันเป็นส่วน ๆ หรืออย่างโดด ๆ ได้แนวคิดเรื่องสุขภาพองค์รวม มาจากความคิดพื้นฐานที่ว่า มนุษย์แต่ละคนนั้นประกอบ ด้วยกายและใจ ขณะเดียวกันก็มิอาจแยกตัวอยู่โดด ๆ ได้ หากยังต้องมีความสัมพันธ์กับผู้คน เริ่มจากพ่อแม่ ญาติพี่น้องไปจนถึงผู้คนในสังคม ด้วยเหตุนี้ กายและใจจะต้องสัมพันธ์กันด้วยดี ควบคู่ไปกับความสัมพันธ์ทางสังคม ถึงจะทำให้ชีวิตมีความเจริญงอกงามหรือมีสุขภาพที่ดีได้การวิจัยตลอด ๒ ทศวรรษที่ผ่านมาได้ชี้ว่า มีหลายโรคที่เกี่ยวข้องกับจิตใจและความ สัมพันธ์กับผู้คน ที่ชัดเจนได้แก่โรคหัวใจ คนที่มักโกรธ เครียดจัด มุ่งมั่นเอาชนะ ไม่ยอมแพ้ มีโอกาสเป็นโรคนี้สูงกว่าคนที่มีจิตใจผ่อนคลาย เมื่อปี ๒๕๓๘ คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด ได้ทำการศึกษาคนไข้โรคหัวใจขาดเลือดจำนวนกว่า ๑,๖๐๐ คน พบว่าคนที่ไม่สามารถควบคุมความโกรธได้ มีอัตราการกำเริบของโรคหัวใจขาดเลือดมากกว่าถึง ๒ เท่าเมื่อเทียบกับคนที่มีอารมณ์สงบและสามารถควบคุมตนเองได้ นอกจากนั้นยังมีการค้นพบว่าการจัดการกับความเครียดที่ไม่เหมาะสมเป็นปัจจัยเสี่ยงต่อการตายมากกว่าการสูบบุหรี่เสียอีก แม้แต่โรคติดเชื้อ ก็มีอิทธิพลของอารมณ์เข้ามาเกี่ยวข้องด้วย เช่น ในสก็อตแลนด์ มีการพบว่าร้อยละ ๖๕ ของคนที่เป็นวัณโรคเคยประสบเหตุการณ์ที่ทำให้เครียดจัด ร้อยละ ๙๐ ของเหตุการณ์ณ์ดังกล่าวได้แก่การผิดหวังในความรัก ล้มเหลวในการแต่งงาน เมื่อคนเหล่านี้หายจากโรค ปรากฏว่าคนที่กลับมาเป็นโรคนี้ใหม่ ร้อยละ ๗๕ ประสบเหตุการณ์ที่ทำให้ทุกข์มาก ส่วนคนที่ไม่เป็นโรคนี้ มีเพียงร้อยละ ๑๒ เท่านั้นที่ผ่านเหตุการณ์อย่างเดียวกัน ในขณะที่ความเครียดและความวิตกกังวลมีผลในการก่อโรค ความรู้สึกผ่อนคลาย แช่มชื่นเบาสบาย ไร้วิตกกังวล ก็ย่อมช่วยให้สุขภาพดีขึ้น หายจากโรคภัยไข้เจ็บได้เร็วขึ้น หรือมีอายุยืน มีการวิจัยเป็นอันมากที่ยืนยันเรื่องนี้ เมื่อปี ๒๕๔๐ ได้มีการศึกษาผู้มีอายุระหว่าง ๕๕-๘๕ ปีจำนวนกว่า ๒,๘๐๐ คนในอเมริกา พบว่าคนที่รู้สึกว่าควบคุมชีวิตตนได้มีอัตราการตายน้อยกว่าคนที่รู้สึกท้อแท้กับชีวิตถึงร้อยละ ๖๐ ส่วนผู้ป่วยมะเร็งเต้านมที่มองโลกในแง่ดีหรือสามารถจัดการกับความโกรธได้ดีมีแนวโน้มที่จะอยู่ยืนยาวกว่าผู้ป่วยที่มีความเครียดหรือเก็บกดความโกรธเอาไว้ ความรู้สึกสงบ ผ่อนคลาย นั้นทำได้หลายอย่าง วิธีหนึ่งก็คือการสวดมนต์ ในอเมริกาพบว่าในบรรดาผู้ป่วยที่ได้รับการผ่าตัดหัวใจนั้น คนที่มีศรัทธาและได้กำลังใจจากศาสนามีอัตราการตายน้อยกว่าคนที่ไม่ได้สนใจศาสนาถึง ๑ ใน ๓ ส่วนคนที่ไปวัดสม่ำเสมอก็มีอัตราการตายด้วยโรคหลอดเลือดหัวใจน้อยกว่าคนที่ไม่ไปถึงครึ่งหนึ่ง แม้ว่าจะนำเอาพฤติกรรมการสูบบุหรี่และปัจจัยทางเศรษฐกิจสังคมสุขภาพมาพิจารณาในการวิจัยแล้วก็ตาม นอกจากจิตใจที่สงบ ผ่อนคลายแล้ว ความสัมพันธ์กับผู้อื่นก็มีผลต่อสุขภาพมาก เคยมีการศึกษาผู้ป่วยมะเร็งเต้านม โดยแบ่งออกเป็น ๒ กลุ่ม ทั้ง ๒ กลุ่มได้รับการศึกษาตามมาตรฐานการแพทย์แผนใหม่ทุกประการ แต่กลุ่มที่หนึ่งนั้นมีการพบปะพูดคุยกันระหว่างคนไข้ และช่วยเหลือกันตามโอกาส โดยทำเช่นนี้สม่ำเสมอสัปดาห์ละ ๙๐ นาที ต่อเนื่องนาน ๑ ปี อีกกลุ่มไม่มีกิจกรรมสร้างความสัมพันธ์ในกลุ่ม ปรากฏว่าอัตราการอยู่รอดของกลุ่มแรกมากเป็น ๒ เท่าของกลุ่มที่สอง และยังพบอีกว่าในกลุ่มที่สองนั้น เมื่อเวลาผ่านไป ๕ ปี ไม่มีผู้ป่วยคนใดมีชีวิตรอดเลย สภาวะจิตใจและความสัมพันธ์กับผู้อื่นนั้น มีผลต่อร่างกายอย่างมิอาจปฏิเสธได้ การรักษาที่เน้นแต่การเยียวยาร่างกายหรืออวัยวะเฉพาะส่วน แต่ไม่สนใจสภาวะจิตใจของผู้ป่วยหรือความสัมพันธ์ที่เขามีกับผู้อื่น ย่อมเป็นได้แค่การรักษา “โรค” แต่มิใช่การรักษา “คน” ซึ่งในที่สุดแล้วก็มิอาจรักษาโรคได้ด้วยซ้ำ หรือถึงรักษาได้ โรคก็กลับมาใหม่ จะในลักษณะเดิมหรือลักษณะใหม่ก็ตาม ด้วยเหตุนี้ในระยะหลังจึงมีการให้ความสำคัญกับมิติด้านจิตใจและสังคมมากขึ้น แม้กระทั่งในโรงพยาบาลที่ใช้การแพทย์แผนใหม่ โรงพยาบาลเหล่านี้ถึงแม้จะยังใช้วิธีการรักษาร่างกายเฉพาะจุดเฉพาะส่วนเหมือนเดิม แต่ก็เพิ่มการฟื้นฟูบำบัดจิตใจขึ้นมา หลายแห่งสนับสนุนและเปิดโอกาสให้ผู้ป่วยได้สวดมนต์ภาวนาตามความเชื่อของตน โดยเปิดห้องสวดมนต์หรือห้องทำสมาธิขึ้นในโรงพยาบาล ไม่ถือว่าเป็นเรื่องไสยศาสตร์อีกต่อไป ผู้บริหารโรงพยาบาลพบว่าวิธีนี้สิ้นเปลืองงบประมาณน้อยกว่าการพึ่งพายาและเทคโนโลยีซึ่งมีราคาแพงขึ้นทุกวัน แม้ว่าโรงพยาบาลส่วนใหญ่ในประเทศไทยจะยังคงเน้นการรักษาอวัยวะมากกว่าที่จะสนใจเรื่องจิตใจหรือความรู้สึกผูกพันของผู้ป่วยในฐานะมนุษย์ แต่ประสบการณ์ของแพทย์และพยาบาลจำนวนไม่น้อยก็เป็นหลักฐานยืนยันว่า จิตใจนั้นมีอานุภาพในการเยียวยารักษา ความเมตตาของหมอและพยาบาลสามารถทำให้อาการของผู้ป่วยดีขึ้นโดยที่ยังไม่ทันได้ให้ยาเลยด้วยซ้ำ เซอร์ วิลเลียม ออสเลอร์ ซึ่งได้รับการยกย่องว่าเป็นแพทย์ที่ยิ่งใหญ่ที่สุดของอังกฤษและอเมริกาเมื่อต้นศตวรรษที่ ๒๐ เคยกล่าวว่า ผลสำเร็จในการบำบัดรักษาของเขานั้นเป็นเพราะบุคลิกและพฤติกรรมของเขา ซึ่งไม่เกี่ยวข้องอะไรกับความรู้ทางการแพทย์ของเขาเลย นายแพทย์วิลเลียม เฮนรี เวลซ์ ซึ่งเป็นคนสำคัญในการบุกเบิกการแพทย์แผนใหม่ในอเมริกาได้พูดถึงบิดาของเขา ซึ่งเป็นหมอเหมือนกันว่า “ทันทีที่ท่านเข้าห้องผู้ป่วย คนป่วยจะรู้สึกดีขึ้นทันที บ่อยครั้งมิใช่เพราะการรักษาของท่าน แต่เป็นเพราะการปรากฏตัวของท่านต่างหากที่รักษาผู้ป่วยให้หายได้” ศรัทธาในแพทย์และความหวังว่าจะหายเมื่อได้พบแพทย์มีผลอย่างมากต่ออาการทางกายของผู้ป่วย แต่ที่สำคัญไม่น้อยกว่ากันก็คือบุคลิกที่เปี่ยมด้วยเมตตาของแพทย์และพยาบาล เมตตาจิตนั้นมีพลังอย่างที่เราอาจนึกไม่ถึง การรักษาด้วยวิธีการที่ต่างไปจากการแพทย์แผนใหม่ อาทิ ชีวจิต ธรรมชาติบำบัด แมคโครไบโอติคส์ หากสามารถเยียวยาผู้ป่วยให้พ้นจากโรคร้ายแรง เช่น มะเร็ง ได้ ก็เพราะให้ความสำคัญกับการฟื้นฟูสภาวะจิตใจ และการใช้กระบวนการกลุ่มสัมพันธ์ในการเยียวยารักษา โดยทำไปพร้อมกับการฟื้นฟูสมรรถนะของร่างกายทั้งระบบ แม้ว่าวิธีการเหล่านี้จะไม่สามารถอธิบายให้ละเอียดลงไปถึงระดับเซลหรือโมเลกุลอย่างที่การแพทย์แผนใหม่ถนัดก็ตาม แต่นั่นก็ไม่สำคัญเพราะชีวิตนั้นมีความซับซ้อนเกินกว่าที่จะอธิบายด้วยกล้องจุลทรรศน์อิเล็กตรอนหรือเครื่องสแกนสมอง ดังที่พอล ไวส์ นักชีววิทยาชาวอเมริกันได้กล่าวว่า “ไม่มีปรากฏการณ์ใด ๆ ในระบบของสิ่งมีชีวิตที่ไม่สามารถอธิบายได้ในระดับโมเลกุล แต่ก็ไม่มีปรากฏการณ์ใดเลยที่อธิบายได้เฉพาะในระดับโมเลกุล” ความเครียด ความวิตกกังวล ความท้อแท้สิ้นหวัง ในทางพุทธศาสนาจัดว่าเป็นโรคอย่างหนึ่ง คือโรคทางใจ และโรคทางใจนี้มีความหมายรวมไปถึง “ความโกรธ ความผูกโกรธ ความลบหลู่ ความตีเสมอ ความริษยา ความตระหนี่ ความลวง ความโอ้อวด ความกระด้าง ความแข่งดี ความถือตัว ความดูหมิ่นท่าน ความเมา ความประมาท” โรคทางใจเหล่านี้ถึงที่สุดแล้วเกิดจากความติดยึดที่เอาตัวเองเป็นศูนย์กลาง ปรารถนาให้ทุกอย่างเป็นไปตามใจตน เมื่อไม่ได้ดังใจ จึงเกิดโรคเหล่านี้ขึ้นมา พูดอีกอย่างคือเป็นโรคที่เกิดจากความยึดมั่นในตัวตน โรคทางใจเหล่านี้ท่านพุทธทาสภิกขุเรียกอีกอย่างหนึ่งว่า “โรคทางวิญญาณ”ในการบำบัดโรคทางใจหรือโรคทางวิญญาณดังกล่าว การทำสมาธิเพื่อให้จิตสงบ ผ่อนคลาย สามารถช่วยได้ในระดับหนึ่ง แต่ถ้าจะให้ได้ผลอย่างแท้จริงและยั่งยืน ต้องอาศัยการเปลี่ยนทัศนคติเพื่อให้เกิดความรู้ความเข้าใจที่ถูกต้องหรือสอดคล้องกับความเป็นจริง ซึ่งทางพุทธศาสนาเรียกว่าปัญญา ปัญญานั้นมีหลายระดับ เริ่มจากการเห็นว่าความเจ็บป่วยนั้นเป็นธรรมดาของชีวิต ความเข้าใจดังกล่าวช่วยให้ยอมรับความเจ็บป่วยได้ โดยใจไม่ทุกข์ทรมานไปกับอาการดังกล่าวมากนัก หรือการเห็นว่าโรคใด ๆ ก็ตามไม่น่ากลัวเท่ากับความกลัวต่อโรคนั้น ความสำเร็จของชีวจิตส่วนหนึ่งอยู่ที่การทำให้ผู้ป่วยเห็นว่ามะเร็งไม่ใช่โรคร้ายที่น่าสะพรึงกลัว แม้จะเป็นมะเร็งหรือมีเซลมะเร็งอยู่ในร่างกาย เราก็สามารถมีความสุขได้ และอาจสุขยิ่งกว่าตอนก่อนป่วยด้วยซ้ำ ปัญญาขั้นที่สูงไปกว่านั้นคือ การเห็นว่าไม่มีอะไรที่จะยึดมาเป็นตัวตนได้ แม้แต่ร่างกายก็ไม่ใช่ของเราจริง ๆ ปัญญาดังกล่าวช่วยให้ปล่อยวางในร่างกาย และไม่ยึดเอาทุกขเวทนาทางกายมาเป็นของตน ดังนั้นแม้จะป่วยกาย แต่ก็ไม่ป่วยใจ ปัญญาที่ละวางความยึดติดในตัวตนนี้ ช่วยให้สามารถดำเนินชีวิตอย่างมีความสุข และโปร่งเบา ปลอดพ้นจากความเครียด ความโกรธ ความริษยา ความแข่งดี ความถือตัว เป็นต้น ปัญญาที่พัฒนาเต็มขั้นย่อมทำให้เป็นอิสระจากโรคทางใจได้อย่างสิ้นเชิง สุขภาวะหรือสุขภาพที่เกิดจากปัญญาดังกล่าว อาจเรียกว่าสุขภาวะทางปัญญาก็ได้
วันเสาร์ที่ 23 ธันวาคม ค.ศ. 2006 at ที่ 21:10 น. by knoom
ป้ายกำกับ: บทความมติชน, พระไพศาล วิสาโล

เยือนสามค่ายเยาวชนฤดูร้อนที่เชียงดาว

2008-06-05T12:11:00.000-07:00

เยือนสามค่ายเยาวชนฤดูร้อนที่เชียงดาว

ที่มา : ข่าวประชาไท 24/5/2551 www.prachatai.com

สาริกาหัวทุ่ง
สำนักข่าวเชียงดาว

ปิดเทอมฤดูร้อนที่เพิ่งผ่าน เชียงดาว เมืองเล็กๆ ในหุบเขาได้รับพลังและชีวิตชีวาแห่งวัยเยาว์อย่างล้นเหลือจาก เด็กๆ ยุวชนหลายภาคที่เดินทางมาเข้าร่วมกิจกรรมค่ายซึ่งจัดขึ้นถึงสามค่าย ด้วยกัน

ค่ายแรกนั้นจัดขึ้นที่มูลนิธิสื่อชาวบ้าน หรือกลุ่มละครมะขามป้อม ซึ่งไม่ได้มีที่ทำการเฉพาะในกรุงเทพฯเท่านั้น แต่ยังได้ขยายพันธุ์มาหยั่งรากลงที่เชียงดาว ตั้งศูนย์ละครชุมชนและจัดอบรมเชิงปฏิบัติการในท้องนา ใกล้ๆ กับแม่น้ำปิง
มียอดดอยเชียงดาวตั้งตระหง่านอยู่ไม่ไกล “ค่ายละครเพื่อพัฒนาอัจฉริยภาพ” คือชื่อเรียกขานอย่างเป็นทางการ

เด็กๆ เกือบ 50ชีวิต ทั้งจากลำพูน กรุงเทพฯ อุบลราชธานี สงขลา น่าน แม่ฮ่องสอน และเชียงใหม่ รวมทั้งเด็กเชียงดาวเอง มารวมตัวกันตั้งแต่วันที่ 16 เมษายนที่ผ่านมา เพื่อฝึกฝนเรียนรู้ทักษะด้านการละคร และใช้ชีวิตร่วมกันภายใต้การดูแลของพี่เลี้ยงและวิทยากรจนถึง วันที่ 30 เมษายน หลังจากนั้น พอค่ายละครใกล้จะจากลา เด็กอีกกลุ่มใหญ่ก็เดินทางมาถึงริมดอยรีสอร์ต บนไหล่เขา ริมทางสู่อำเภอเวียงแหง เพื่อเข้าร่วมกิจกรรม “ค่ายสร้างสรรค์ภาษาและวรรณกรรม” ตั้งแต่วันที่27 เมษายน ไปจนถึง 6 พฤษภาคม

ทั้งสองค่ายที่กล่าวมา คือส่วนหนึ่งในโครงการค่ายที่จัดขึ้นในช่วงปิดภาคเรียนฤดูร้อน 9 ค่ายของศูนย์ส่งเสริมอัจฉริยภาพและการเรียนรู้แห่งชาติ หรือ สสอน. หนึ่งในหน่วยงานของสำนักบริหารองค์ความรู้แห่งชาติ เจ้าของโครงการ TKPark ที่เราเห็นผ่านจอโทรทัศน์ จากเดิมที่มีเพียงค่ายวิชาการ ปีนี้มีการจัดค่ายเฉพาะทางเพิ่มขึ้นได้แก่ ค่ายศิลปะ ค่ายดนตรี ค่ายละคร และวรรณกรรม

ซึ่งนับเป็นนิมิตหมายอันดียิ่งในการพัฒนาเยาวชนของชาติเพื่อ ความเป็นอัจฉริยะรอบด้านทั้งสมองและหัวใจ เป็นเรื่องพิเศษที่สถานที่ตั้งค่ายวรรณกรรมและ ละครมาประจวบเหมาะพอดีที่เชียงดาว เมืองเล็กๆ เงียบสงบ ต้นธารน้ำแม่ปิง ซึ่งมีธรรมชาติแวดล้อมอันสวยงามสมบูรณ์ เหมาะแก่การสร้างแรงบันดาลใจทางศิลปะ

ในส่วนของค่ายวรรณกรรมซึ่งดำเนินการโดยภาควิชาภาษาไทย คณะมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่นั้น แบ่งการเรียนรู้เป็นสามกลุ่ม กลุ่มที่สอนเกี่ยวกับการพูด วิทยากรคืออาจารย์สมพงษ์ วิทยศักดิ์พันธ์ ส่วนบทกวี เรื่องสั้น-นวนิยาย นั้นมีวิทยากรที่เป็นกวีและนักเขียนซีไรต์ถึง 3 ท่านได้แก่ อาจารย์มาลา คำจันทร์ สอนเกี่ยวกับเรื่องสั้นและนิยาย อาจารย์แรคำ ประโดยคำ สอนเรื่องกวีนิพนธ์ร่วมกับกวีล้านนา อาจารย์วิลักษณ์ ศรีป่าซาง และกวีซีไรต์ในดวงใจเด็กๆ เนาวรัตน์ พงษ์ไพบูลย์ วิทยากรรับเชิญซึ่งมาร่วมบรรยาย อ่านบทกวี และเป่าขลุ่ยให้เด็กๆ ฟังอย่างได้จินตนาการตลอดหนึ่งวันเต็มๆ

ส่วนค่ายละครมะขามป้อมนั้น นอกจากพี่เลี้ยงซึ่งเป็นเจ้าหน้าที่ฝ่ายละครเข้ามาทำหน้าที่ดูแล และจัดกระบวนการเรียนรู้ให้แก่เด็กๆ แล้ว ยังมีวิทยากรนักละคร คุณประดิษฐ์ ประสาททอง เลขานุการมูลนิธิฯ มาให้ความรู้เกี่ยวกับเทคนิค-อาวุธนักแสดง คุณริชาร์ด บาร์เบอร์ เจ้าหน้าที่ฝ่ายต่างประเทศ สอนเรื่องดนตรีสร้างสรรค์ แนะนำวิธีสร้างเสียงต่างๆ จากวัสดุที่หาได้ใกล้ๆ ตัว โดยมีคุณพฤหัส พหลกุลบุตร ผู้อำนวยการฝ่ายละครการศึกษาทำหน้าที่ผู้อำนวยการดูแลความ เรียบร้อยของค่าย

กระบวนการของมะขามป้อมนั้นรวมการคิดเรื่อง การสร้างภาพนิ่ง ภาพเคลื่อนไหว และบทพูดที่ต่อเนื่องเป็นเรื่องราวของละครร้อยเข้าด้วยกัน โดยเน้นการทำงานเป็นทีมให้เด็กๆ ร่วมด้วยช่วยกันทุกขั้นตอน นอกจากนั้นแนวทางละครชุมชนที่พวกเขามีประสบการณ์มายี่สิบกว่าปีก็ทำ ให้ชาวเชียงดาวพลอยได้ชมผลงานละครสร้างสรรค์ของเด็กถึงหน้าตลาด และกลางลานวัด

น้องๆ ยังได้เข้าไปทำความรู้จักกับชุมชนเชียงดาว นำความรู้ที่ได้จากการสังเกตและสัมภาษณ์ มาฝึกฝนทักษะการสวมบทบาทการแสดง และสร้างเนื้อหาละครสองเรื่อง สำหรับละครโรงใหญ่ที่จัดขึ้นก่อนปิดค่าย เปิดโอกาสให้ทั้งเด็กและผู้ใหญ่ชาวเชียงดาวเข้าชม ส่วนเด็กๆ จากค่ายวรรณกรรมนั้นได้ไปเที่ยวถ้ำเชียงดาวอันมีหินงอกหินย้อยสวยงาม และคารวะสถูป อนุสรณ์สถานของสมเด็จพระนเรศวรมหาราชที่ ต.เมืองงาย ก่อนจะกลับมาสร้างสรรค์เป็นงานเขียน

เด็กๆ เหล่านี้เลือกมาค่ายด้วยใจรัก น้องๆ ที่มาค่ายวรรณกรรมมีพื้นฐานการเรียนวิชาภาษาที่ดีมาก่อน (ต้องได้เกรด 4) และเขียนเรียงความ “ค่ายในฝัน” ชนะใจกรรมการจนได้รับคัดเลือก เช่นเดียวกับค่ายละคร เด็กส่วนใหญ่มีประสบการณ์มาบ้างแล้ว ในระดับท้องถิ่นหรือละครโรงเรียน และมีใจรักด้านการแสดง จำนวนเด็กที่มาค่ายนั้นคละกันไป ระหว่างเด็กหัวแหลม หรือเด็กในโครงการของ สสอน.กับเด็กทั่วไปที่สนใจสมัคร

“ประทับใจค่ายนี้มากค่ะ ได้เจอกวีในดวงใจ ได้รู้จักเพื่อนพี่ดีๆ ที่เราสามารถปรึกษาได้ทุกเรื่อง” น้องฝน หรือ ด.ญ สุพิชญา ขัตติยะมาน ชั้นม.2 ร.ร มหาวชิราวุธสงขลา จากค่ายสร้างสรรค์วรรณกรรมและภาษากล่าว

“ประทับใจเพื่อนๆ มากที่สุดครับ เพราะเป็นการรวมคนที่ชอบสิ่งเดียวกันมาอยู่ด้วยกัน พูดนิดเดียวก็เข้าใจ” น้องไวไว หรือชวิน พงษ์ผจญ ชั้น ม.5 ร.ร บดินทรเดชา นักกลอนมือรางวัลจากค่ายเดียวกันกล่าว

“ปีหน้าหนูก็จะไปค่ายนี้ค่ะ ไม่ไปค่ายอื่น ชอบค่ายละครที่สุด” น้องเชน ด.ญ.ชาวาร์ เกษมสุข ม.2 ร.ร.เชียงดาววิทยาคม จากค่ายละครกล่าวตาแดงๆ ขณะโบกมืออำลาเพื่อนๆ

ทั้งสองค่ายข้างต้นนั้นเป็นโครงการจากส่วนกลาง ยกเว้นค่ายสุดท้ายซึ่งจัดขึ้นช่วงสั้นๆ เมื่อวันที่ 8-10 พฤษภาคม 2552 ณ หน่วยจัดการต้นน้ำดอยผาแดง บนเขาลูกหนึ่งแห่งเทือกทิวที่กั้นระหว่างอำเภอเชียงดาวและพร้าว

ค่าย “เยาวชนรักษ์ป่าต้นน้ำแม่ป๋าม” เกิดขึ้นจากความร่วมมือของคนเล็กๆในท้องถิ่น ระหว่างหน่วยจัดการต้นน้ำดอยผาแดง, มูลนิธิสื่อชาวบ้าน (มะขามป้อม) รวมทั้งกวี และนักเขียนในชุมชนอำเภอเชียงดาว โดยการสนับสนุนจากองค์การบริหารส่วนตำบลปิงโค้ง

น้องๆ ที่เข้าร่วมกิจกรรมเป็นเด็กเชียงดาวจากหลายหมู่บ้าน ตั้งแต่ระดับม.ต้นจนถึงม.ปลาย จุดประสงค์ของค่ายมุ่งให้เด็กๆได้รู้จักรักใคร่สมัครสมานกัน ผ่านสายสัมพันธ์ทางสายน้ำ โดยอาศัยน้ำป๋าม ซึ่งเป็นสายน้ำใหญ่ใน ต.ปิงโค้งเป็นหลัก ก่อนที่น้ำป๋ามจะไหลไปรวมกับน้ำปิงเข้าสู่ตัวเมืองเชียงดาวนั้น มีสายน้ำย่อยหลายสายไหลมาสมทบ เด็กๆ มาจากชุมชนต้นน้ำเหล่านั้นนั่นเอง ทั้งเด็กพื้นราบ เด็กชนเผ่า ปะกากะญอ และลาหู่ พวกเขาเหล่านี้อาศัยอยู่ตามป่าเขาและไหล่ดอย เป็นผู้ที่อยู่ใกล้ชิดป่าไม้ คือคนสำคัญที่จะช่วยดูแลต้นน้ำให้สะอาดเปี่ยมเต็มสำ หรับคนเมืองมากมายที่อยู่ปลายน้ำ

กิจกรรมในค่ายนอกจากเกม การสันทนาการที่เป็นกระบวนการเรียนรู้เพื่อให้น้องๆ เกิดความเข้าใจความสัมพันธ์ของตนและธรรมชาติแล้ว ยังมีวิทยากรซึ่งเป็นผู้รู้ในชุมชนมาให้ความรู้และอยู่ร่วม กับพวกเขาตลอดทั้งสามวัน เด็กๆ ได้ฟังเรื่องราวความเป็นมาของหมู่บ้าน ป่าเขา การทำมาหาเลี้ยงชีพ การหาอยู่หากินในอดีตจากผู้เฒ่าผู้แก่ และได้เรียนรู้จากการเดินป่ารอบๆ บริเวณที่ตั้งค่าย โดยมีปราชญ์ชาวบ้าน คุณภาคภูมิ โปธา และเจ้าหน้าที่ท่านอื่นจากหน่วยจัดการต้นน้ำดอยผาแดง พาไปดูแนวป้องกันไฟป่า ศึกษาแหล่งน้ำซับ ชีวิตสัตว์ และพืชผักอาหารป่า จากป่าเขาอันมีชีวิต

นอกจากนั้นพวกเขายังได้ทดลองทำสื่ออย่างง่าย เพื่อนำความรู้ที่ได้ไปเผยแพร่ เด็กๆสนใจสร้างงานกันอย่างกระตือรือร้น วิทยากรจากฝ่ายละครชุมชนมะขามป้อม คุณสุรารักษ์ ใจวุฒิ และนักเขียนนักแปล รวิวาร โฉมเฉลา ร่วมสอนการทำสื่อประชาสัมพันธ์ คุณวีรวรรณ กังวานนวกุล จากฝ่ายละครการศึกษาสอนเด็กๆ เรื่องละคร ส่วนนิทรรศการเคลื่อนที่นั้นมีคุณพายัพ แก้วเกร็ด นักจัดกิจกรรมและศิลปินอิสระจากกรุงเทพฯ เป็นผู้ให้ความรู้ นอกจากนั้นเด็กๆ ยังได้รับฟังดนตรีจากกวีนักเขียน สุวิชานนท์ รัตนภิมล ซึ่งเดินทางมาร้องเพลงให้น้องๆ ฟังด้วยใจ และได้ฝึกหัดร้องเพลงค่าย ซึ่งแต่งและร้องโดยพี่กวี ภู เชียงดาว ในค่ำคืนพรายดาวคืนหนึ่ง

วันสุดท้าย เด็กๆ เฮโลกันขึ้นนั่งท้ายรถกระบะ เดินทางไปบ้านป่าตึงงามที่อยู่ไม่ไกลนักเพื่อนำผลงานที่ได้จาก การเรียนรู้ไปทดลองเผยแพร่ พวกเขามุ่งตรงไปยังศูนย์เด็กเล็กในหมู่บ้าน จัดการแขวนป้ายผ้ารณรงค์เรื่องน้ำ แสดงละครให้เด็กเล็กๆ ดู และเสนอนิทรรศการตัวการ์ตูนหุ่นกระดาษระบายสีสวมลงบนตัว ตรงพุงมีข้อความเกี่ยวกับการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม

นั่นคือ พลังเยาวชนจากกิจกรรมค่ายที่เชียงดาว แม้ว่าสองค่ายแรกจะเป็นเด็ก พิเศษ มาจากเมือง มีความสามารถโดดเด่น ส่วนเด็กกลุ่มหลังอยู่ในพื้นที่ห่างไกล บางคนอาจไม่กล้าแม้แต่จะพูดภาษาไทย ทว่า สิ่งที่เหมือนๆ กัน คือแววตาเปล่งประกายที่เกิดขึ้นขณะอยู่ค่าย ความสุข สนุกสนาน และแรงบันดาลใจที่แสดงออกในผลงานและอากัปกิริยา รวมทั้งโลกทัศน์และชีวทัศน์ใหม่ที่พวกเขาจะได้ติดตัวกลับไป ชวนให้คิดว่า การจัดค่ายน่าจะเป็นกิจกรรมสร้างสรรค์ที่ผู้ใหญ่สามารถทำให้เด็ก ได้ อาจจะไม่จำเป็นต้องยิ่งใหญ่ หรืออาศัยผู้เชี่ยวชาญ ค่าตัวแพงๆ เพียงแค่ค่ายเล็กๆ ในชุมชน สำหรับเป็นแหล่งเรียนรู้และเป็นทางเลือกให้กับเด็กและเยาวชนใน ช่วงวันหยุดยาว หรือช่วงปิดภาคเรียน เพื่อที่แหล่งเกมออนไลน์ หรือกิจกรรมอื่นอันไม่สร้างสรรค์จะไม่ฉกชิงประชาชนน้อยๆ เหล่านี้ไป....

เราอาจจะพอหวังได้ว่า ในอนาคตจะมีผู้ใหญ่เปี่ยมคุณภาพและจิตสำนึก เกิดขึ้นในบ้านเมืองมิใช่น้อย

งานมหกรรมรักการอ่านที่เชียงดาว

2008-06-02T21:25:00.000-07:00

2007-11-19T00:15:00.000-08:00

2007-11-05T00:32:00.000-08:00

2007-10-29T20:18:00.000-07:00

2007-10-29T20:15:00.000-07:00

2007-10-29T19:09:00.000-07:00

การอบรมเชิงปฏิบัติการ” คุณครูของหนู” โครงการเด็กไทยหัวใจรักการอ่าน ประจำปี 2550 เมื่อวันที่ 27-29 ตุลาคม 2550 ที่ผ่านมา ณ. ห้องประชุมเปือยงาม อ.เมือง จ.นครพนม
สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา เขต 1 ร่วมกับมูลนิธิสื่อชาวบ้าน (มะขามป้อม) สนับสนุนโดย สภาองค์การพัฒนาเด็กและเยาวชน และ ผลิตภัณฑ์ CORUM โดยบริษัท บาสโทลด์ ประเทศไทย

หลังจากที่ทีมงานค่าย โดยอาสาสมัครหน้าใส หัวใจรักการอ่าน นำทีมโดย มะขามเม้ย กับ มะขามต้อม เดินทางไปถึงจังหวัดนครพนม ก็สบโอกาสดีเป็นเทศกาลไหลเรือไฟวันสุดท้าย ทำให้เราได้เข้าไปร่วมเนียนในเหตุการณ์สำคัญของเทศกาลใหญ่ประจำปี ได้เห็นความมหัศจรรย์กับเรือไฟขนาดใหญ่กว่าบ้านตึกสามชั้น ถูกสร้างขึ้นโดยศิลปินชาวบ้านแต่ละอำเภอไม่ยอมน้อยหน้ากัน แอบเก็บความลับในการสร้างเรือไฟ ทั้งรูปเรือสุพรรณหงส์ รูปพระบรมฉายาลักษณ์ของในหลวง เรือใบ พระธาตุพนม และ อีกมากมายถึง 16 ลำ พวกเราได้มีโอกาสไปเที่ยวงานยามค่ำคืนที่ มหาชนมาคลาคล่ำกันที่ริมแม่น้ำโขง ในบรรยากาศหน้าหนาวที่แสนโรแมนติก
หลังจากรุ่งขึ้น คุณครูกว่า 35 คน จาก 7 โรงเรียน ก็มารวมตัวกันพร้อมหน้า ทีแรกพวกเราก็หัวใจเต้น ตุ๊มๆ ต่อมๆ ว่าครูจะมากันหรือเปล่า เพราะเมื่อคืนคงฉลองกันจนดึกกันถ้วนหน้า แต่ไม่นานก็มากันครบครัน พอพิธีเปิดเสร็จสิ้นลงโดย ผู้อำนวยการสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาเขต 1 อาจารย์ ณรงค์ ชิณสาร ที่ท่านกรุณามาเปิดการประชุมด้วยเรื่องประโยชน์ของการอ่าน ซึ่งพบว่าท่านเป็นนักอ่าน นักเขียน เป็นหนอนหนังสือ ตัวยงคนหนึ่งที่สำคัญท่านเป็นเบื้องหลัง คนแต่งเพลงต้นฉบับให้กับครูสลา คุณวุฒิ ในบทเพลง “นครพนมคืนเพ็ญ” อัลบัมชุดใหม่ล่าสุดของ ศิริพร อำไพพงศ์ นับว่าการเดินทางมานครพนมคราวนี้ของเรา ได้พบเพื่อนครูที่เป็นเพชรเม็ดงามอีกเม็ดหนึ่งของวงการการศึกษาไทย

คุณครูที่มาร่วมกิจกรรมก็ช่างน่ารักเพราะตั้งอกตั้งใจทำกิจกรรมเป็นอย่างมาก เริ่มต้นด้วยการช่วยกันระดมสมอง ถ้าโลกนี้ไม่มีหนังสือ จะเป็นอย่างไร? หลังจากนั้นก็เป็นการออกแบบห้องสมุดในฝัน ที่มีทั้งห้องสมุดบนดิน ในน้ำ บนท้องฟ้า เรียกว่า จินตนาการกระเจิดกระเจิงกันเลยทีเดียว ภาคบ่ายเริ่มต้นด้วย เทคนิคการเล่านิทานด้วยร่างกายผ่านการเล่านิทานประกอบเรื่อง ตำนานเมล็ดข้าว และเทคนิคละครสร้างสรรค์ (Creative Drama ) คุณครูตั้งอกตั้งใจทำกิจกรรมกันสนุกสนานกันชนิดไหปลาแดกขยับเลยทีเดียว
แล้วเป็นการระดมนิทาน หรือ ตำนานพื้นบ้านภาคอีสาน ที่สอดแทรกภูมิปัญญาและวัฒนธรรมท้องถิ่นด้วยการถ่ายทอดผ่านการเล่าปากเปล่า หรือมุขปาฐะ ได้เรื่องราวมากมายทั้ง หนูน้อยเซียงเมี่ยง กำพร้าผีน้อย ผาแดงนางไอ่ และตำนานพระธาตุพนม นิทานพื้นบ้านหล่านี้ได้แฝงเอาคติธรรม ความเชื่อ ภาษา ภูมิปัญญา วัฒนธรรมพื้นบ้าน ส่งต่อกันมาหลายชั่วอายุคนล้นเป็นเรื่องเล่าที่มีชีวิตชีวา มีวิญญาณ
กิจกรรมถัดมา “นิทานแผ่นภาพ” ช่วยกันลงสีกันสวยสดกันคนละแผ่น แล้วจึงเอามาเย็บเล่มเป็นหนังสือนิทานเล่มใหญ่ เป็นหนังสือนิทานเล่มเดียวในโลก ที่ไม่มีใครกล้าเลียนแบบ นี่เป็นเพียงการอบรมวันแรก ยังเรียกเสียเฮฮากันได้มากมาย รับรองว่าพรุ่งนี้ ยังมีกิจกรรมรออยู่อีกมากมาย หลากหลายกิจกรรม
วันต่อมา วิทยากรต้อมเม้ย ช่วยกันให้คุณครูลองพากษ์เสียงให้เหมาะสมกับบุคคลิกของตัวละคร และ นำนิทานแผ่นภาพที่ได้ทำ มาร่วมกันเล่า ให้น่าสนใจมากยิ่งขึ้นด้วยการแนะพนำเทคนิคการพากษ์เสียง สูง ต่ำ จังหวะช้าเร็ว เพื่อช่วยให้การเล่านิทาน มีรสชาติแซ่บอีหลีมากยิ่งขึ้น หลังจากนั้น เหล่าพี่เลี้ยงหน้าแก่ของเราจึง สาธิตการทำหุ่น เพื่อสร้างชีวิตให้กับหนังสือนิทาน จำนวน 4 ชนิด ได้แก่ หุ่นก้านเชิด หุ่นเงา หุ่นมือ และ หน้ากาก เพื่อให้ครูเกิดไอเดียบรรเจิดในการเอาวิธีการไปใช้ในห้องเรียน ครูจึงแบ่งเป็น4 กลุ่มตามความสนใจ แล้วแยกย้ายกันผลิตหุ่นที่น่าสนใจอย่างเพลิดเพลินชนิดไม่หมดเวลาไม่เลิก ช่วงบ่ายจึงเป็นการแบ่งกลุ่มกันสร้างการแสดง จากเรื่องนิทานพื้นบ้านที่ได้แต่งไว้ จนสามารถผลิตการแสดงที่น่าสนใจได้อย่างดีทีเดียว
วันสุดท้ายเป็นกิจกรมสรุปการเรียนรู้ ตลอดจนวางแผนการสนับสนุนการทำงานของแกนนำนักเรียนในการขยายผลการทำงานรักการอ่านในโรงเรียนได้ต่อไป
ต้องขอขอบคุณ ผู้สนับสนุนโครงการดีๆ ที่เกิดขึ้น อย่าง สภาองค์การพัฒนาเด็กและเยาวชน และ ผลิตภัณฑ์ CORUM โดยบริษัท บาสโทลด์ ประเทศไทย หวังว่าโอกาสหน้าเราจะได้ทำโครงการดีเช่นนี้ ร่วมกันอีก

ตรวจสอบ Slide Show! ของฉัน!

2007-10-29T18:56:00.001-07:00

2007-10-17T20:59:00.001-07:00

2007-10-14T11:33:00.000-07:00

ตรวจสอบ Slide Show! ของฉัน!

2007-10-14T11:20:00.001-07:00

อบรมการพัฒนาโครงการสร้างเสริมสุขภาพให้เจ๋งโดนใจ

2007-10-14T11:05:00.000-07:00

“พัฒนาโครงการสร้างเสริมสุขภาพยังไง ให้เจ๋ง...โดนใจ”
มะขามป้อม จับมือ สสส จัดคอร์สอบรมเข้มสำหรับนักสร้างเสริมสุขภาพ
ผ่านพ้นไปแล้วกับการอบรมสองรุ่น สองรส เมื่อวันที่ 28-29 กันยายน และ 5-6 ตุลาคม ที่ผ่านมา ณ โรงแรม แกรนด์ ทาวเวอร์อินน์ ในโครงการพัฒนาศักยภาพผู้ขอรับทุน

คราวนี้มะขามป้อมจับมือกับ สสส ร่วมกัน จัดคอร์สฝึกอบรมสำหรับนักสร้างเสริมสุขภาพ ในเรื่องการพัฒนาโครงการสร้างเสริมสุขภาพให้เจ๋งโดนใจ หลักสูตรสองวันอัดแน่นด้วยสาระ เน้นการมีส่วนร่วมของผู้เข้าร่วมประชุมตามสไตล์ฮาเฮแบบมีสาระ
เริ่มต้นด้วยการ สะท้อนปัญหาที่ค้างคาใจของโครงการ ในกิจกรรม สี่สถานี เพื่อตอบข้อสงสัยและปรับ”คลื่นความถี่” ของผู้เสนอโครงการและผู้สนับสนุนโครงการให้ตรงกัน ในsession นี้ เราได้เชิญ พี่กระรอก คุณ วีระพงศ์ เกรียงสินยศ กรรมการบริหารแผนงานเปิดรับทั่วไปและนวัตกรรม สสส และมูลนิธิสุขภาพไทย มาช่วยให้ความกระจ่างถึงปัญหาที่ผ่านมาของโครงการที่ไม่ผ่านการพิจารณาจากคณะกรรมการ ซึ่งมีข้อสังเกตที่น่าสนใจมากมายเช่น การกำหนดเป้าหมายโครงการไม่ชัดเจนพอ หรือ การเขียนโครงการไม่สอดคล้องเป็นเหตุเป็นผล หรือ วัตถุประสงค์ในการดำเนินโครงการกว้างขวางไม่ชัดเจน เป็นต้น พร้อมทั้งชี้แจงแนวทางการสนับสนุนจากสสส ซึ่งช่วยให้สร้างความเข้าใจที่แจ่มแจ้งมากยิ่งขึ้น
ต่อจากนั้นเป็นการ วิเคราะห์ปัญหาชุมชนด้วยกิจกรรมแผนที่ชุมชน โดยวิทยากร จ๋อน เพื่อชี้ให้เห็นปัญหาด้านสุขภาพในชุมชนระดับภูมิภาค พร้อมทั้งกระตุ้นให้ผู้เข้าร่วมประชุมได้เห็นถึงต้นทุนทางสังคมที่ทุกชุมชนมีอยู่ แต่อาจมองข้ามไป ซึ่งจะเห็นว่าทุนทางสังคมทั้งทางด้านบุคลากรสุขภาพ องค์ความรู้ ภูมิปัญญาดั้งเดิม ความสัมพันธ์แบบเครือญาติ ประเพณี ความเชื่อ หรือทรัพยากรที่ชุมชนมีอยู่ ล้วนเป็นต้นทุนอันสูงค่าที่ทุกชุมชนมีอยู่แล้วเพื่อเป็น
”ขุมทรัพย์” ที่จะช่วยให้หยิบยกมาใช้ประโยชน์ในโครงการสร้างเสริมสุขภาพอย่างมีประสิทธิภาพได้เป็นอย่างดี ต่อด้วยกิจกรรม วิเคราะห์ปัญหาสุขภาพด้วยหลักอริสัจ 4 โดยวิทยากร ก๋วย เพื่อนำเข้าสู่ปัญหาสุขภาพ คือ ทุกข์ วิเคราะห์สาเหตุ คือ สมุทัย การแก้ปัญหา คือ นิโรธ และแนวทางหรือวิธีการแก้ปัญหา คือ มรรค เพื่อจัดระเบียบความคิดในเรื่องการพัฒนาโครงการอย่างเป็นระบบ เมื่อเข้าใจเรื่อง สาเหตุ –ปัญหา-ผลกระทบ ก็คือการเขียนหลักการและเหตุผล การแก้ปัญหาคือ วัตถุประสงค์ ส่วน แนวทางแก้ปัญหา คือ กิจกรรม ในโครงการนั่นเอง
ส่วนต่อมาคือ ส่วนสำคัญมากๆ นั่นก็คือ วิธีการเขียนโครงการ ซึ่งเราได้รับเกียรติจากสองอาสาสมัครมะขามป้อมบัตรทองกิตติมศักดิ์ ฮ่าๆๆๆๆ มาร่วมเป็นวิทยากรรับเชิญของเรา คือ พี่ตู่ โอภาส เชษฐากุล ผู้คลุกคลีกับโครงการสร้างเสริมสุขภาพมาตลอดอายุการทำงาน และ สบทบด้วย อ. หมู วีรบูรณ์ วิสารทสกุล อาจารย์ประจำคณะสังคมสงเคราะห์ มธ และ อดีตฝ่ายติดตามโครงการ สสส ช่วยมาฝึกฝนวิทยายุทธ์ผู้เข้าร่วม ตลอดการอบรมสองวัน ชนิดเข้มข้นคลั่กๆ ชนิดหน้ามึน ลมปราณแตกซ่าน กระอักโลหิตกันไปเป็นแถวๆแต่เมื่อสิ้นสุดการอบรมผู้เข้าร่วมต่างพอใจกับการได้เข้าร่วมอบรม เพราะต่างสะท้อนว่าทำให้รู้แนวทางการเขียนโครงการที่ชัดเจนมากยิ่งขึ้น มั่นใจในการกลับไปเขียนด้วยตัวเองโครงการมากขึ้น
การอบรมในปีนี้ เป็นโครงการนำร่อง 2 รุ่น มีผู้เข้าร่วมเกือบๆ 80 คน จาก40 โครงการ เรายังดำเนินการต่อเนื่อง อีก 4 รุ่น ประมาณ 100 โครงการ ( 200 คน ) ในช่วงเดือน กุมภาพันธ์ – พฤษภาคม ปีหน้า รายละเอียดจะแจ้งให้ทราบทางเวบไซด์มะขามป้อมแห่งนี้อีกครั้งหนึ่ง โปรดติดตาม

ตรวจสอบ Slide Show! ของฉัน!

2007-10-12T21:06:00.001-07:00

ตรวจสอบ Slide Show! ของฉัน!

2007-10-12T21:01:00.001-07:00

ตรวจสอบ Slide Show! ของฉัน!

2007-10-12T06:36:00.001-07:00

ตรวจสอบ Slide Show! ของฉัน!

2007-10-12T06:16:00.001-07:00

2007-09-05T08:11:00.000-07:00

ค่ายวัยมันส์ปี3 เชียงใหม่

2007-09-05T08:05:00.001-07:00

ค่ายแกนนำครูและนักเรียน “ วัยมันส์เท่าทันสื่อปี3 “
เก็บตกบรรยากาศสุดมันส์จากค่ายทั้ง 3 ภาคมาฝาก

หลังจากเก็บตัวเงียบ ซุ่มซ้อม ปรับปรุง พัฒนาโครงการวัยมันส์ท่าทันสื่อ มาจนถึงปีที่ 3 เหล่าพลพรรคทีมงานวิทยากรในโครงการ ร่วมใจเก็บตัว ฝึกซ้อมกระบวนการพัฒนาวิทยากร (Train the trainers ) จนกระบวนการเข้าฝัก พร้อมเต็มที่ที่จะพบกับคณะครูและน้องๆแกนนำจากกว่า 40 โรงเรียนทั่วปประเทศ จนผ่านพ้นไปอย่างสวยงาม 3 ค่าย 3 ภูมิภาค ทั้ง หาดใหญ่ เชียงใหม่ และ ขอนแก่น

โดยในปีนี้กลุ่มละครมะขามป้อม ได้ร่วมมือกับ โครงการพัฒนาองค์ความรู้การรู้เท่าทันสื่อในประเทศไทย ผนึกกำลังกัน หมายมั่นปั้นมือว่าจะให้การรู้เท่าทันสื่อ เป็นเรื่องที่ต้องถูกขยายผลไปยังเยาวชนทั่วทั้งประเทศให้จงได้ โดยได้รับการสนับสนุนเป็นอย่างดีจาก แผนงานสื่อสร้างสุขภาวะเยาวชน (สสย.) สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส) เป็นกองกำลังสนับสนุนสุดตัว
หลักสูตรกิจกรรมค่ายปีนี้ ถูกปรับปรุงให้เข้มข้นมากยิ่งขึ้นด้วย 5 หน่วยการเรียนรู้เท่าทันสื่อ ที่ออกแบบกิจกรรมการเรียนรู้ที่สนุก มีสาระ แบบมีส่วนร่วม ตามสไตล์มะขามป้อม ประกอบด้วย รู้ทันโลก รู้ทันตน รู้ทันสื่อ รู้คิด รู้แก้ เพิ่มเติมด้วยการสำรวจสถานการณ์สื่อในชุมชน และ การวางแผนปฏิบัติการขยายผลไปยังโรงเรียนตนเอง เพื่อร่วมร้อยเครือข่ายการทำงานโดยแกนนำเยาวชนเท่าทันสื่อกว่า 200 คน ภายใต้การสนับสนุนของครูแกนนำกว่า 80 ท่าน จาก 4 ภูมิภาคทั่วประเทศ
ขอรายงาน(ไม่สด) ส่งตรงจากพื้นที่ เริ่มต้นวันแรกด้วยการแบ่งกลุ่มการเรียนรู้ ออกเป็นห้องคุณครู และห้องเด็กๆ โดยให้น้องๆร่วมกันกำหนดนิยามความหมายของสื่อร่วมกัน เรียนรู้ผลกระทบจากสังคมบริโภคนิยม กลับมาทบทวนกลไกการรับรู้สื่อจากภายในตนเอง แล้วรู้ทันสื่อด้วยการเรียนรู้กลยุทธ์ของนักโฆษณา ที่สำคัญสุดๆคือการฝึกวิเคราะห์สื่อด้วยตัวเองทั้ง โฆษณา ละคร เพลง มิวสิควิดีโอ ภาพยนต์ New media เพื่อฝึกการเป็นผู้บริโภคที่ชาญฉลาด และรู้เท่าทัน สุดท้ายลองหาทางออกร่วมกันด้วยการคิด ”คาถาเท่าทันสื่อ” เป็นการสร้างเกราะป้องกันให้เราบริโภคสื่ออย่างมีภูมิคุ้มกัน
ที่พิเศษมากยิ่งขึ้นกว่าปีก่อนๆ ก็คือ เรา(ทั้งวิทยากร ครูและนักเรียน ) ร่วมกันออกนอกห้องเรียนเพื่อไปสำรวจสถานการณ์สื่อในชุมชน เพื่อเป็นการเรียนรู้จากประสบการณ์ตรงและนำความความรู้ทางทฤษฎีไปปฏิบัติจริง แบ่งกัยเก็บข้อมูลในชุมชน ทั้งการสัมภาษณ์ ถ่ายทำ อัดเสียง เมื่อเก็บข้อมูลกลับมา เราจึงร่วมกันทำแผนที่สื่อในชุมชน และ วิเคราะห์สถานการณ์ในแต่ละจังหวัด จึงพบว่าสถานการณ์ที่เกิดขึ้นกับเยาวชนของเรา น่าเป็นห่วงจริงๆ อย่างถนนเล็กๆ ในตรอกแห่งหนึ่ง ย่ายสันติธรรม กลางเมืองเชียงใหม่ เราพบร้านเกมส์ ที่เรียงรายกันมากกว่า 10 ร้านทั้งสองฟากถนน ดึงดูดเด็กๆ ในชุดนักเรียนเข้าไปรวมตัวกันมากมายในเวลาเรียน หรือ กลยุทธ์ทางการตลาดที่ซับซ้อนมากยิ่งขึ้น ในการเรียกความสนใจจากลูกค้า ทั้งลีลาของรถแห่ ตู้ถ่ายสติ๊กเกอร์เคลื่อนที่ บุกไปถึงหน้าบ้านในชุมชน งานนี้เรียกว่าได้เรี้ยนรู้จากของจริงแบบไม่ต้องอธิบายกันให้ยืดยาว
ช่วงสุดท้ายของค่าย น้องๆเยาวชนก็เริ่มวางแผนปฏิบัติการขยายผล เพื่อให้ประเด็นเรื่องการเท่าทันสื่อเป็นประเด็นร้อนที่จะถูกนำไปรณรงค์ให้เกิดความเคลื่อนไหวในโรงเรียน ซึ่งการออกแบบ แผนปฏิบัติการขยายผลโดยเด็กเอง ด้วยการสนับสนุนเงินทุนในการขยายผลกิจกรรมโดย สสส เพื่อเรียนรู้การเป็นผู้ผลิตสื่อ อย่างครบวงจร เพราะเรามองว่านี่คือการทำงานอย่างยั่งยืน ที่จะดึงเอาเยาวชนเข้ามามีส่วนร่วมด้วยมากที่สุดในทุกขั้นตอนการทำงาน การทำงานของเราผ่านไปแล้ว 3 ค่าย ยังเหลือค่ายสุดท้ายที่กรุงเทพ ก่อนปิดฉากโครงการอย่างเหน็ดเหนื่อย แต่สนุกสนานและคุ้มค่ายิ่ง

กำหนดการค่ายแกนนำเท่าทันสื่อกรุงเทพ วันที่ 6-8 กันยายน 2550
ณ. ค่าย NP Cadet ดอนเมือง

สำหรับผู้สนใจ สอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่
ผู้ประสานงานโครงการ คุณนา อุษณา ลีลาวศิน 086-8980556, 02-6168473-4
อีเมล์ makhampom2@hotmail.com website www.makhampom.net

2007-09-02T22:00:00.000-07:00

2007-09-02T21:55:00.000-07:00

2007-08-30T23:57:00.000-07:00

จำได้ว่าเมื่อปีที่แล้วตอนทำ อบรมวิทยากรโครงการวัยมันส์เท่าทันสื่อ ได้มีโอกาส เชิญกับน้องเกื้อ เกื้อกมล นิยม จากโรงเรียนรุ่งอรุณ มาเป็นวิทยากรรับเชิญ พูดคุยเรื่องการทำงานออกแบบหนังสือเรียน ในโครงการตำราของโรงเรียนรุ่งอรุณ จำได้ว่าเธอเอาวิชาออกแบบที่ร่ำเรียนมาจากอังกฤษ มาใช้ในงานออกแบบ ตัวหนังสือ สิ่งพิมพ์ได้อย่างน่าสนุกและ ฉงนฉงาย และทึ่ง ในวิธีคิด ของเธอและคณะครูของโรงเรียนรุ่งอรุณเป็นอย่างยิ่ง ว่างานออกแบบหนังสือเรียน หรือ ตำราดีๆสักเล่มสำหรับเด็กๆ เป็นเรื่องที่สลับซับซ้อน และ ท้าทายความคิดสร้างสรรค์เป็นอย่างมาก เพราะตำราดีสักเล่มอาจทำให้ เด็กๆค้นพบวิธีการเรียนรู้ที่น่าสนุก และอาจนำไปสู่การปลุกเร้าศักยภาพของตัวเองที่หลับไหลอยู่ให้ตื่นขึ้นอย่างที่เราๆก็อาจจะคิดไม่ถึง
มองกลับมาที่ประสบการณ์ส่วนตัวเรื่อง หนังสือเรียน ย้อนกลับไปหลายๆปีก็ยังนึกถึงตำราเล่มโต ตัวหนังสือเยอะๆ รูปประกอบเชยๆ ก็ไม่แปลกใจเลยว่าทำไม เด็กไทยถึงฉลาดเฉลียวกันถ้วนทั่ว เสียดายที่ตัวเองเรียนหลักสูตรเก่า เป็นรุ่นสดท้ายก่อนที่จะเปลี่ยนระบบ รุ่นนิทานร้อยบรรทัด เลยทำให้พลาดการเรียนตำราภาษาไทยสุดคลาสสิคอย่างปิติ มานี ชูใจ ไปเสียฉิบ โชคยังดี หลายปีมานี่ เรามีโอกาสเห็นหนังสือเรียนที่น่าสนใจหลายเล่ม จากคนรุ่นใหม่ที่มีความตั้งใจเห็นความสำคัญของตำราเรียน มีฝีมือ และอุดมไปด้วยความคิดสร้างสรรค์ พยามสร้างแบบเรียนที่ส่าเรียนรู้ รูปประกอบสดใส มีเสน่ห์ ชวนให้เด็กๆอยากเรียนกันมากขึ้น อย่างคู่มือการเรียนรู้ สิ่งแวดล้อมของมูลนิธิโลกสีเขียว ชุดนักสืบสายน้ำ นักสืบชายหาด หรือ
ความพยายามจะผลิตหนังสือเรียนที่กระตุ้นพัฒนาการทางสมอง ( Brain base learning )ของสถาบันวิทยาการการเรียนรู้ แต่จะว่าไปถึงยังมีจำนวนน้อยนิดเมื่อเทียบกับเด็กไทยหลายล้าน ก็ยังดีกว่าไม่มีใครทำอะไรเลย
จนเมื่อเร็วๆนี้ ได้รับอีเมล์จากน้องเกื้อ ว่าขณะนี้งานที่เธอบ่มเพาะมาเป็นเวลากว่าสองปี ที่ทุ่มเทร่วมกับทีมผลิตตำราของโรงเรียนรุ่งอรุณ ก็ได้เสร็จสิ้นลงแล้ว แอ่น แอน แอ๊น.....
มีชื่ออย่างเป็นทางการว่า “หนังสือชุดคู่มือการสอนศิลปะ MORE THAN ART มากกว่าศิลปะ “
ทั้งหมดเป็นชุด 10 เล่ม ว่าด้วยกระบวนการศิลปะที่กระตุ้นการเรียนรู้เพื่อเข้าถึงคุณค่าของสิ่งรอบตัว ช่างน่าสนใจและมีชีวิตชีวาอย่างยิ่ง ครอบคลุมทั้งเด็กเล็กเด็กโต โดยจัดลำดับดังต่อไปนี้

กลุ่มที่ 1 ชั้นประถม1-2 ทำความคุ้นเคยกับธรรมชาติ ผู้ให้เครื่องมือและจินตนาการในการทำงานศิลปะ ซึ่งสอดคล้องและท้าทายสมองของเด็กวัยนี้
เล่มที่ 1 ลองเล่นกับธรรมชาติ
เล่มที่ 2 อุปกรณ์ศิลปะจากธรรมชาติ
เล่มที่ 3 ปั้นดิน ปั้นใจ
เล่มที่ 4 ถักร้อยเส้นด้ายเชื่อมใจ
กลุ่มที่ 2 ชั้นประถม 3-4 ฝึกทักษะการสร้างงานศิลปะที่หลากหลาย อันมีขั้นตอนแบบแผนที่ต่อเนื่อง ชัดเจน เพื่อก่อให้เกิดความเข้าใจและรับรู้ในเรื่องของเหตุปัจจัย อันเป็นธรรมชาติที่แท้จริง
เล่มที่ 5 ลอกลายงานไทย
เล่มที่ 6 หุ่นเงา
เล่มที่ 7 พิมพ์ภาพ ภาพพิมพ์
เล่มที่ 8 ศิลปะสาธารณะกุศล

กลุ่มที่ 3 ชั้นประถม 5-6 ใช้แรงบันดาลใจจากธรรมชาติ และทักษะที่สะสมมาประยุกต์ทำงานศิลปะที่ตนเองเป็นผู้กำหนดขั้นตอน
เล่มที่ 9 ตอกลาย
เล่มที่ 10 กิ่งไม้สร้างสรรค์

หนังสือชุดนี้ ฉันสั่งจองสองชุดรวด ด้วยว่ายังไม่เคยเห็นหนังสือ คู่มือการเรียนรู้โดยเฉพาะอย่างยิ่ง เรื่องศิลปะ ฉบับภาษาไทยที่น่าสนใจเช่นนี้มาก่อน เป็นหนังสือคู่มือที่ดีมากๆสำหรับคุณครู นักกิจกรรมสำหรับเด็ก ที่จะเอามาปรับใช้เป็นแนวทางในการทำกิจกรรม เพราะรวบรวมจากประสบการณ์ที่สั่งสม ลองผิดลองถูกของครูรุ่งอรุณจนเกิดการเรียนรู้ร่วมกันทั้งครูและลูกศิษย์ ฉันจึงอ่านหนังสือชุดนี้ด้วยอาการ”อิน” เป็นอย่างยิ่ง กิจกรรมที่ถูกรวบรวมไว้ในหนังสือคู่มือก็ไม่ใช่กิจกรรมพิศดาร มหัศจรรย์พันลึก แต่เป็นกิจกรรมง่ายๆ เป็นอิสระ สนุกสนาน ที่สำคัญการเรียนรู้ศิลปะสำหรับเด็ก เป็นเรื่อง “ระหว่างทาง” เป็นปัจจุบันขณะของการลงมือทำ ไม่ใช่การหวังผลของผลงานปลายทาง เพราะการลงมือทำงานศิลปะคือเวลาแห่งการฝึกฝนตนเอง บ่มเพาะมล็ดพันธุ์แห่งจินตนาการลงในจิตใจเด็กๆอย่างถาวร ที่ต้องทำบ่อยๆ เป็นประจำ ไม่ใช่ สัปดาห์ละหนึ่งคาบเรียน เหมือนที่วิชาศิลปะถูกบรรจุไว้ในหลักสูตรการศึกษา ที่พิกลพิการอย่างในปัจจุบัน

ผู้สนใจสามารถสั่งซื้อได้เล่มละ 180 บาท (ทั้งชุด 10 เล่ม 1,700 บาท รวมกล่องสีสดใส สวยงาม)
สำนักพิมพ์สานอักษร โทร 02-8707512-3 ต่อ 163
อีเมล์ info@roomg-aroon.ac.th หรือ http://www.roong-aroon.ac.th/

วันที่สองในฮ่องกง

2007-08-01T03:02:00.001-07:00

17 ก.ค 2550
ตื่นแต่เช้ามากินอาหาร ที่ร้านอาหารหน้าหอพัก ด้วยความงุนงง เพราะยังเช้าอยู่ ในราคานักศึกษา ประมาณ 15 -20 เหรียญ ก็ตกประมาณ 60-100 บาทไทย เป็นอะไรที่เหมือนมาม่าต้มกินเองบ้านเรายังอร่อยกว่า ต่อจากนั้นมาช่วยริชาร์ดเตรียมโบรชัวร์ เพื่อการนำเสนอpaper เรื่อง study tour ของมะขามป้อม แล้วเดินทางไปงุนงงต่อที่ hongkong acadany of performace เป็นสถาบันการแสดงขนาดใหญ่ของที่นี่ ตึกข้างๆเป็น hongkong art museum เป็นตึกหลายชั้นที่บรรจุโรงละครขนาดเล็ก โรงคอนเสิร์ต แกลลอรี่ ต่างๆนานา ไว้ให้ประชาชนพัฒนารสนิยม แหมน่าอิจฉาจริงๆ
กลับมาที่ apa เป็นสถาบันการแสดงทุกชนิด ตั้งดนตรี หนัง ทีวี ดนตรี ละคร ไว้ให้เยาวชนตี๋หมวยได้เล่าเรียนเกี่ยวกับศิลปะการแสดง เห็นเด็กวัยรุ่นแบกอุปกรณ์ดนตรีเดินท่อมๆมาซ้อมดนตรี แล้วให้นึกถึงบรรยากาศที่วิทยาลัยดุริยางคศิลป์ ศาลายา
ต่อจากนั้นเป็นการนำเสนอ ผลงานที่น่าสนใจของนักละครจากทั่วโลก เป็นเหมือนห้อง Mini workshop จัดในช่วงเวลาทุกครึ่งชั่วโมงตั้งแต่ 3.45 - 5.45 น เป็นเวลาที่เรียกว่า academic สำหรับการนำเสนอเรื่องราวของคณะละคร ที่น่าสนใจรวมทั้งองค์กรศิลปะจากทั่วโลก ห้องที่ริชาร์ดนำเสนอ คือ STUDIO 6 เป็นห้องเรียนเล็กที่คนฟังเต็ม ประมาณ 20 คนเห็นจะได้ ได้ยินภายหลังว่าบางห้องมีคนฟังแค่คนเดียวก็มี เพราะคุณเธอเล่นเปิดห้องพร้อมกันประมาณ 20 ห้องเห็นจะได้ คนก็เลยงุนงงว่าจะไปเรียนที่ห้องไหนดี การนำเสนอก็สั้นมากแต่สามสิบนาที กำลังได้ที่ก็ต้องหมดเวลาให้กับ lecturer คนต่อไปเสียแล้ว
เสร็จจากนั้นก็แบกตูดมาที่โรงละคร CATTLE DEPOT เพื่อเล่นละครเป็นวันแรก มาถึงก็เกิดอาการเหนื่อยอ่อน เจอเพียว เอ๊ด และพี่ตั้วกำลังโซ้ยข้าวหน้าเป็ดอยู่ที่ร้านอาหารแถวนั้นพอดี พวกเราก็เลยเข้าไปเนียนด้วยคนละชาม อิ่มกันละสิ
เดินมาถึงโรงละครก็ค่ำแล้ว เตรียมตัวเล่นรอบแรก การแสดงเรื่องแรกชื่อ Story of Mona จากปากีสถาน เป็นการแสดงง่ายๆที่ดูเหมือนหนังอินเดีย ว่าด้วยเรื่องการกดขี่ทางเพศของสังคมพื้นบ้านปากีสถาน ที่บังคับลูกสาวให้แต่งงานตอนอายุ 14 ทั้งๆที่เธออยากไปเรียนร้องเพลงในเมือง จนเธอก็เกิดอาการพยศ ไม่ยอมรับการคลุมถุงชน จนปู่และพ่อของเธอ ตีเธอจนบาดเจ็บ แล้วบังคับให้เธอแต่งงาน เธอแผลงฤทธิ์ในวันแต่งงาน จนโดนตีจนตาย เรื่องนี้เกิดขึ้นจริงในสังคมปากีสถาน จบเรื่องผู้กำกับหญิงชาวอิสราเอล ออกมานำกระบวนการforum theatre จนจบรายการจึงเป็นรายการของเรา คนดูเต็มโรง วันนี้จังหวะยังไม่ค่อยดี เหมือนกับค่อนข้างตื่นเต้น กับการแสดงรอบแรก แต่ผู้ชมก็มาให้กำลังใจกันคับคั่ง เล่นไปจนสุดท้ายก็ประสบความสำเร็จพอสมควร เจอไอ้แมน เพื่อน bigwind สมัยนานมากแล้ว มันยังบ้าเหมือนเดิม เสร็จเก็บของก็เลยกลับบ้านด้วยความอ่อนเพลียอย่างแรง

2007-08-01T02:54:00.000-07:00

2007-07-25T00:44:00.001-07:00

วันแรกในฮ่องกง

2007-07-25T00:42:00.000-07:00

16 ก.ค 2550

สวัสดี เช้าวันแรกที่ฮ่องกง ตื่นขึ้นมา งัวเงียนิดหน่อยเพราะเช้ากว่าบ้านเราหนึ่งชั่วโมง เดินสะเงาะสะแงะไปหาอะไรกินข้างล่าง ที่ร้านอาหารเดียวกับที่กินเมื่อคืนนี้ คิดว่าจะสั่งโจ้กกิน แต่กลายเป็นมาม่ากับไส้กรอกไปซะอย่างงั้น ก็ดีอร่อยดี ค่าใช้จ่ายที่นี่แพงกว่าบ้านเรานิดหน่อย อาหารเช้า 15 เหรียญ กับกาแฟเย็น 5 เหรียญ รวมแล้วร้อยนึงพอดีๆ เดินไปดูดบุหรี่ไม่ค่อยจะมี ออกจากมหาลัยมาหน่อย เจอสวนเล็กๆ ใต้ถนนที่ไขว้ข้ามกันไปมา ที่นี่เขาใช้พื้นที่ให้เป็นประโยชน์จริงๆ เล็กๆน้อยๆก็ไม่ได้ สร้างประโยชน์ให้สาธารณะจริงๆเลย เรานั่งรถเมล์ ไปเล่นๆเพราะยังมีเวลาเหลือ กะว่าจะนั่งชมเมืองสักเล็กน้อย มันพาเข้าเมืองพ้นตลาดที่เป็นเนินเขา แล้ววกขึ้น โทล์เวย์ยาวเบื้อย พาลงอุโมงค์มืดๆ ข้ามฝั่งไปเกาลูน อารมณ์เหมือนเยาวราช เรารอจนแน่ใจว่า รถเมล์สาย 907 จะกลับมาที่เดิมเพราะที่นี่บางทีรถเมล์ไม่วิ่งทับทางเดิมเพราะทางมันวนเวียนเหลือเกิน เราเดินลงย่านไชน่าทาว์น อันที่จริงมันก็ไชน่าทาว์นเหมือนกันหมดนั่นแหละ เหมือนเยาวราช แล้วนั่งรถกลับมาเจอกับริชาร์ดแล้ว ได้เวลาที่นัดกับน้องเจมี่พอดี มารับเราเดินทางไปที่ โรงละคร Cattle Depot Artist Village เป็นเหมือนโรงเตี๊ยมเก่า เข้าใจว่าต้องเป็นตึกที่สร้างตั้งแต่สมัยสร้างเมืองเป็นแน่แท้ เขาดัดแปลงโรงฆ่าสัตว์เก่าเป็น Art Space มีArt Museum และ โรงเก็บของเก่า เป็นอาคารติดๆกันสี่ห้าอาคารน่าสนใจมาก ในย่านที่เป็นที่อยู่อาศัยเก่าๆ โทรม อารมณ์เหมือนแฟลตดินแดงขนาดใหญ่ เดินอาหารกินเป็นโจ๊กฮ่องกงกับ ปาท่องโก๋อันเท่าควาย อิ่มไปสามวัน ขายโดยอาซิ่ม กะอาเฮียที่พูดอังกฤษไม่ได้ เลยต้องใช้นิ้วชี้ๆเอา มาที่นี่สั่งอะไรกินก็มักจะได้อีกอย่างเสมอ มันส์ดีแท้ แต่โจ๊กฮ่องกงรสชาติดีมากๆเลย เป็นโจ๊กปลากะพง รสชาติกลมกล่อมนุ่มลิ้นไม่คาว สมอยากกับที่อยากกินแต่สั่งพลาดไปเมื่อตอนเช้า เสร็จแล้วเดินกลับมาที่โรงละคร กลางแดดเปรี้ยง ที่ร้อนไม่แพ้กรุงเทพเลยสักนิด ที่เห็นในหนังฮ่องกงใส่สูทกันสุดริด กูว่ามันบ้าแท้ๆ ร้อนตับแตกดีแท้ กลับมาก็เจอเพียวกับเอ้ดดี้กำลังซ้อมเทคนิคกันอยู่ ส่วนพี่ตั้วกับริชาร์ดไปเตรียมตัวขึ้นเวที ในพิธีเปิด ก่อนหน้าแล้ว เราโฟกัสไฟเสร็จในเวลาอันรวดเร็ว แล้วรีบตามไปด้วยการนั่งรถเมล์สาย 5 ไปที่ท่าเรื่อสตาร์เฟอร์รี่ สุดสายรถเมล์ เป็นตึกขนาดใหญ่ของ Hongkong Cultural Center มีโรงคอนเสิรต์ และ ห้องจัดนิทรรศการใหญ่โตทีเดียว เข้าไปลงทะเบียน แล้วแทรกตัวไปเนียนกับแขกผู้มีเกียรติ ที่มาจากคณะละครสายการศึกษาจากทั่วโลก นั่งรอด้วยคอกเทลสักครู่ก็เลยเดินเข้าไปในฮอลล์ เป็นโรงคอนเสริต์ แล้วสักพักการแสดงเปิดก็เริ่มต้นขึ้น ด้วยนักดนตรีในภูมิภาค มาเล่นดนตรีแล้วมีนักเต้น มาเต้นบัลเล่ต์หยองแหยงไปมาสักพักมีพระเอกงิ้วออกมาวาดลีลา แล้วศิลปินนักเขียนอักษรจีนก็เขียนตัวอักษรใหญ่กลางเวที อารมณ์ยินดีต้อนรับ สักพักก็เชิญผู้ใหญ่มากล่าวเปิดคนละนานๆ รวมสามคน แล้วเชิญตัวศิลปินขึ้นเวที ทีละชาติ จนครบ แล้วทำพิธีปลูกต้นไม่ใหญ่ยักษ์ อุปมาว่าเป็นเมล็ดพันธุ์ศิลปะ ที่จะเติบใหญ่ไว้กู้โลก ปิดท้ายด้วยสิงโตปักกิ่ง ตุ้งแช่ตัวใหญ่และฝีมือการเชิดไม่เลว เรียกความคึกคักและเร้าใจฝรั่งต่างชาติเป็นอย่างยิ่ง
พวกเรากลับออกมาเมื่อเกือบ ห้าโมงครึ่ง พร้อมกับ Kokman Bernard และ Gwan จากมาเลเซีย มาแวะกินอาหารจีน เละๆไม่อร่อยที่สี่แยก แล้วกลับมาซ้อมต่อที่โรงละครหนึ่งเที่ยว การซ้อมดำเนินไปด้วยดี ไม่มีอุปสรรคอะไร โรงละครเล็กน่ารักขนาดกำลังดีกับคนดูที่ไม่มากเกินไป ด้วยความช่วยเหลือจากสามสาวเทคนิคเชี่ยนแห่งโรงละคร ONandON กลับมาหอพักด้วยการต่อรถเมล์อันยาวนาน จบวันแรกของการตะลุยเกาะฮ่องกงด้วยความหฤโหด เกินบรรยาย

มหาชนกตะลุยฮ่องกง

2007-07-25T00:39:00.000-07:00

มหาชนก ตะลุยฮ่องกง
เดือนกรกฎาคมปีนี้ กลุ่มละครมะขามป้อมได้รับเชิญ ไปร่วมงานละครระดับโลก 2 งานติดกัน คือ งาน IDEA 2007 International Drama and Education Association ที่ฮ่องกงและและงาน Assiteg 2007 เกาหลี ฉันได้มีโอกาสติดตามชาวคณะในฐานะสมาชิกผู้เข้าร่วมงานและผู้ควบคุมเสียงในละครเรื่อง มหาชนก Never say die ที่นำไปร่วมในการประชุมคราวนี้ เลยบันทึกประสบการณ์สนุกๆมาเล่าสู่กันฟัง เชิญตอิดตามได้ณบัดนาว...........

15 ก.ค 50
ฉันนัดแนะกับริชาร์ด ไว้ตอน 11 โมง ที่สนามบินสุวรณภูมิ แบกสังขารมาเจอริชาร์ดในสภาพสะบักสะบอม เพราะเมิ่อคืนเพิ่งเสร็จงานปาร์ตี้ กับทีม Study Tour ของฝรั่งฝูงใหญ่ แล้วโซเซขึ้นเครื่องบินมาในสภาพครึ่งคนครึ่งอะไรไม่รู้ แล้วก็พาเราหนึ่งฝรั่ง หนึ่งจีน ข้ามน้ำข้ามทะเลมาที่เกาะฮ่องกง ด้วยสายการบิน อามิเรต์ เป็นครั้งแรกที่ได้นั่งเครื่องตะวันออกกลาง ด้วยอาการกลัวอาหารแขกขึ้นสมอง แต่ปรากฏว่าบริการและอาหารใช้ได้ทีเดียว ทำให้มายาคติเกี่ยวกับเรื่องอาหารแขกของฉัน วางลงไปได้มากทีเดียว สามชั่วโมงบนเครื่องบิน พาฉันมาร่อนลงที่สนามบินฮ่องกง เป็นรันเวย์บนเกาะเล็กๆ (อันนี้เห็นจาก กล้องเล็กที่ติดไว้แบบที่สายตานักบินจะเห็นแต่เขาถ่ายออกมาให้ผู้โดยสารดูด้วย) สนามบินใหญ่โต สวยงามแต่เล็กกว่าสุวรรณภูมิและไม่บ้าคลั่งขายของเท่าเรา ออกมาเจอ น้องหมวยเจมี่ มารับพวกเรา เธอเป็นอาสาสมัครที่รับหน้าที่ในการดูแลคณะละคร อารมณ์เหมือนนักศึกษา พาไปซื้อตั๋ว” Octopus Card “ ที่สามารถใช้เป็นบัตรเดินทางได้สำหรับการขนส่งทุกชนิดทั้ง รถใต้ดิน บนดิน รถเมล์ เรือเฟอร์รี่ หรือใช้ซื้อของตามร้านสะดวกซื้อ และเครื่องขายของอัตโนมัติได้ด้วย นัยว่าเป็นปลาหมึกยักษ์ หนวดยั้วเยี้ยเหมือนเครือข่ายการขนส่งที่นี่ ราคาสูงเหมือนกัน สามร้อยเหรียญ เท่ากับพันห้า แพงเหมือนกันวะ เรานั่งรถ Airport Express เป็นรถหัวจรวดทันสมัยเป๊ะ ราคาตั๋ว 100 เหรียญต่อเที่ยว ใช้เวลาแค่ 28 นาที บึ่งจากสนามบินอันไกลโพ้นเข้าไปที่สถานี Hongkong เป็นเหมือนชุมทางต่อรถทุกชนิดในฮ่องกง แล้วนั่งรถเมล์สองชั้น ตั้กๆ เบอร์ 94 มาที่ มหาวิทยาลัยฮ่องกง เป็นหอพัก ชื่อ star hall มีหอพักอีกแห่งอยู่ใกล้ๆกันชื่อ Madam Tung Ho อะไรสักอย่างอยู่ใกล้ๆ เราได้ห้องชั้นสิบสี่ ขึ้นมา เข้าทีแรกก็ตกกะใจเพราะห้องมันเล็ก มีสองเตียง มีชั้นวางหนังสือและเขียนหนังสือ และตู้เสื้อผ้า เล็กๆให้ทุกห้อง มีห้องน้ำรวมแยกออกไป และ มองออกไปเห็นไฟวิบวับ ของอ่าวฮ่องกงยามค่ำคืน ก็น่าสนใจดีสำหรับการมาฮ่องกงคืนแรกของฉัน

2007-07-06T01:35:00.000-07:00

กิจกรรมนิทานสัญจร
ผ่านไปแล้วกับกิจกรรมหลากหลายใน”โครงการนิทานสัญจร” ที่บ่มเพาะความคิดสร้างสรรค์ ปลูกเมล็ดพันธุ์ ความฝันและ จินตนาการลงในหัวใจเด็กๆ ตั้งแต่ต้นเดือนพฤษภาคม ที่เริ่มต้นด้วยการเล่านิทานแสนสนุก เรื่อง “พระจันทร์อยากมีเพื่อน” นำทีมโดยพี่จิ๋ว นักเล่านิทานแม่ลูกอ่อน ร่วมด้วยพี่บอย สามีสุดที่เลิฟเป็นผู้ประสานงาน กับ พี่ปุ้ย คอยทำหน้าที่พิธีกรและกองหลังสนับสนุนสุดตัว ทั้ง 3 สมาชิกแห่งกองกำลังบำรุงฝัน ชักชวนพี่เด็กๆ ชั้นป. 5-6 แห่งโรงเรียนบ้านทุ่งหลุก มาเป็นแนวร่วม ด้วยการฝึกฝนวิทยายุทธ์วิชาการเล่านิทาน เล่นละครกันอย่างสนุกสนาน จนในที่สุดก็ได้นิทานละครสุดหรรษาเรื่องลูกหมูสามตัว
( สงสัยว่าเอาเค้าโครงเรื่องและตัวละคร มาจากสมาชิกกองกำลังทั้ง 3 )ทั้งหมดจึงชักชวนกันตระเวนแสดงไปทุกศูนย์เด็กเล็กและโรงเรียนอนุบาลในตำบลเชียงดาว สร้างความหวาดผวา เอ้ยไม่ใช่ ความสนุกสนาน ทั้งเด็กๆและคุณครู จนป่านนี้เด็กๆก็ยังคงร้องเพลง จากนิทานกันลั่นโรงเรียน อีกไม่นานพี่จิ๋วก็คงกลายเป็นป้าจิ๋วนักเล่านิทานประจำตำบล ไม่เชื่อลองดูภาพประกอบ

ละครโรงเล็กเด็กเชียงดาว ครั้งที่ 3

27 พฤษภาคม ที่ผ่านมา สมาชิกละอ่อนหนอนน้อยเกือบสามร้อยชีวิต ยกทัพบุกยึดเนื้อที่เต็มโรงละครมะขามป้อม ด้วยความตื่นเต้นที่จะได้มาร่วมงาน “ ละครโรงเล็กเด็กเชียงดาว ” ที่จัดขึ้นทุกเดือนติดต่อกันเป็นครั้งที่ 3 แล้ว
เมื่อละอ่อนน้อยลงจากรถโรงเรียนได้ ก็วิ่งตื๋อเข้าแถวตรงมาที่โรงละคร เข้าซุ้มนิทานแสนสนุกที่รอต้อนรับโดย พี่เลี้ยงนักเล่านิทานจากกลุ่มละครเยาวชนข้าวนึ่ง จากโรงเรียนเชียงดาววิทยาคมเป็นการอุ่นเครื่อง เด็กๆทำหน้าเคลิบเคลิ้ม จินตนาการตามนิทานที่พี่ๆเล่ากันอย่างเพลิดเพลิน เมื่อได้เวลา สมาชิกจากโรงเรียนอนุบาลและประถมเกือบทั้งตำบลมากันครบครัน จึงถึงเวลาของละครนิทาน เรื่อง “ลูกหมูสามตัว” โดยพี่ๆ นักแสดงตัวน้อยจากโรงเรียนทุ่งหลุก(อินเตอร์แนชั่นแน่วววววววว) ละครเรียกเสียง เฮๆ ฮาๆ เป็นระยะ แต่ที่ตื่นเต้นกว่าคนดู ก็คือพี่ๆนักแสดงนั่นเอง และแล้วก็มาถึงช่วงที่ทุกคนรอคอย ละครเรื่อง พระจันทร์อยากมีเพื่อน โดยพี่จิ๋ว พร้อมด้วยทีมนักร้องนักดนตรีโดย น้องดาว ลุงริชาร์ด พี่บอย และทีมเชิดหุ่นโดย พี่จำปี พี่ปุ้ย พี่มายูมิ น้องกอล์ฟ และคณะ
หลังละครจบก็เป็นช่วง เด็กน้อยปฏิบัติการศิลปะ ในซุ้มต่างๆ ทั้ง ซุ้มทำหน้ากาก ซุ้มทำหุ่นไล่กา ซุ้มนิทาน ซุ้มวาดรูประบายสี ซุ้มหุ่นมือ อลหม่านกันทั้งเด็กทั้งครู จากนั้นจึงแยกย้ายกันกลับบ้าน ด้วยความสุขและรอยยิ้ม เต็มสองแก้มมมมมมมมมมมมมตุ่ย

ขอขอบคุณ คุณเพลงดาบแม่น้ำร้อยสาย ที่บริจาครายได้ส่วนหนึ่งจากการจำหน่ายโปสการ์ด เป็นค่าอุปกรณ์วาดรูปและหนังสือนิทานให้แก่เด็กๆ จ้า

โครงการพัฒนาหลักสูตรท้องถิ่น “เรียนรู้ชุมชนผ่านกิจกรรมละคร” เริ่มต้นแล้ว
เมื่อวันที่ 1 มิถุนายน ที่ผ่านมาสดๆร้อนๆ เหล่าสมาชิกมะขามป้อม เชียงดาว จัดประชุมชี้แจงเพื่อทำความเข้าใจ และหาความร่วมมือกับชุมชน ด้วยการประชุมผู้ปกครองนักเรียน คณะครู และ อบต.ที่โรงเรียนบ้านทุ่งหลุก ซึ่งตลอดปี 50 นี้ เรามีแผนการทำงานร่วมกับชุมชนโดยเฉพาะโรงเรียนรอบๆหมู่บ้าน จึงจัดทำโครงการพัฒนาหลักสูตรท้องถิ่น“เรียนรู้ชุมชนผ่านกิจกรรมละคร” ร่วมกับโรงเรียนในชุมชน โดยเริ่มต้นที่โรงเรียนบ้านทุ่งหลุกเป็นโรงเรียนแรก ในโครงการประกอบด้วยกิจกรรมสนุกๆ ตลอดทั้งปี เช่น การอบรมทักษะการแสดงละครเบื้องต้น อบรมการถ่ายภาพเรื่องของดีๆในหมู่บ้าน เรียนวาดภาพสีน้ำตามท้องทุ่ง ฝึกแต่งนิทานจากตำนานเรื่องเล่าในชุมชน ลองทำของเล่นพื้นบ้านกับพ่ออุ๊ยแม่อุ๊ย อบรมละครหุ่นสร้างสรรค์จากวัสดุธรรมชาติ ฝึกเป็นมัคคุเทศก์น้อยขี่จักรยานเที่ยวรอบหมู่บ้าน และ ปิดโครงการด้วยนิทรรศการแสดงผลงานเด็กๆช่วงปลายปี ในงาน “มหกรรมมหัศจรรย์วันหุ่นฟางข้าว”
โดยกิจกรรมทั้งหมดเราจะรวบรวม จัดทำเป็นกิจกรรมการเรียนรู้หลักสูตรท้องถิ่น “เชียงดาวบ้านเฮา” เพื่อให้เด็กๆ ได้เรียนรู้ภูมิปัญญาพื้นบ้านอย่างสร้างสรรค์ เชื่อมโยงกับวิถีชีวิตที่ดีงามของชุมชน จนเกิดความภาคภูมิใจในถิ่นฐานบ้านเกิดต่อไป

ข่าวดี ! โครงการนี้รับอาสาสมัครผู้สนใจไปช่วยงานเป็นครูอาสาใครคิดว่ามี หัวใจอาสา อยากใช้เวลาว่างให้เป็นประโยชน์ ก็เตรียมตัวไว้แต่เนิ่นๆ อีกไม่นาน เราจะประกาศข่าวให้ทราบทางเวบไซต์ต่อไปจ๊ะ

2007-07-06T00:04:00.000-07:00

2007-07-03T03:16:00.000-07:00

2007-07-02T11:09:00.000-07:00

ประชุม ชีวิต slow down

2007-07-01T23:51:00.000-07:00

ปลายเดือนมิถุนายนที่ผ่านมา ที่มะขามป้อมสตูดิโอ สะพานควาย เหล่าองค์กรพันธมิตรนอกคอก(ฮา) นำโดยแกนนำอย่างสถาบันต้นกล้า อาศรมวงศ์สนิท มูลนิธิคุ้มครองผู้บริโภค กลุ่มละครมะขามป้อม กรีนพีซ ร่วมพูดคุยกันเพื่อค้นหาความสนใจในการรณรงค์เรื่องที่น่าสนใจต่อสังคม ต่อเนื่องจากโครงการสัปดาห์ปิดทีวี ที่เครือข่ายร่วมกันรณรงค์ไปเมื่อต้นปี ที่ผ่านมา พวกเราพุ่งเป้าความสนใจไปที่ เรื่อง”ชีวิตที่ไม่เร่งรีบ slow down ประเด็นในการรณรงค์ให้ใช้ชีวิตช้าลง เพื่อละเลียดกับความสุขระหว่างทาง มากกว่าจะพุ่งเป้าไปอิ่มเอมกับความสำเร็จของผลลัพท์
จากแนวคิดหนังสือ ขายดีชื่อ ที่จัดพิมพ์โดยมูลนิธิคุ้มครองผู้บริโภค และติดอับดับหนังสือขายดี ในงานสัปดาห์หนังสือแห่งชาติที่ผ่านมา แสดงว่าแนวคิดเรื่องนี้ ได้รับความสนใจจากมหาชนชาวสยามอยู่พอสมควร
เรามีข้อสรุปจากการพูดคุยกันว่าน่าจะจัดพูดคุยเพื่อหาข้อมูลเพิ่มเติมเรื่องประเด็นการใช้ชีวิตช้า นี้ส่งผลกระทบด้านบวกและลบอย่างไร ในด้านที่องค์กรตัวเองรับผิดชอบอยู่เช่น มะขามป้อมก็ดูเรื่องผลที่มีต่องานศิลปวัฒนธรรม ต้นกล้าก็มุ่งไปที่งานเยาวชน มูลนิธิคุ้มครองผู้บริโภคหาข้อมูลด้านสิทธิผู้บริโภค อาศรมวงศ์สนิทดูเรื่องวิถีชีวิตทางเลือก กรีนพีซรับผิดชอบด้านสิ่งแวดล้อม เพื่อที่จะหาข้อมูลการทำงานที่รอบด้านมากที่สุด ในระหว่างนั้นอาจมีการจัดกิจกรรม workshop หมุนเวียนกันไปตามองค์กรต่างๆ แล้วค่อยมากำหนดกิจกรรมรณรงค์สร้างกระแสสังคม เช่นการจัดเสวนาเปิดตัวหนังสือเพื่อเป็นการให้ข้อมูลต่อสังคม ไปพร้อมๆกับการทำกิจกรรมรณรงค์ขององค์กรพันธมิตรไปพร้อมๆกัน แหล่งที่เราเล็งว่าจะจัดกิจกรรมก็น่าจะเป็นตามร้านหนังสือในห้างสรรพสินค้า มหาวิทยาลัย ตอนนี้ยังเปิดรับองค์กรที่สนใจในประเด็นนี้เข้าร่วมเป็นพันธมิตร เพื่อช่วยกันจัดกิจกรรมสนุกๆที่จะตามมาอีกเพียบ เร็วๆ นี้ เอ้ย ไม่นานเกินไปนี้
พวกเราหลายคนสะท้อนว่า โดยธรรมชาติที่ผ่านมาพวกเราก็เป็นพวกช้า.......ซะจนบางทีก็ไม่ค่อยจะทันกับความเปลี่ยนแปลงที่รวดเร็วของโลกใบนี้อยู่แล้ว คราวนี้ก็จะได้มาช้ากันยิ่งขึ้นไปอีก แล้วจะได้งานได้การกันไหมละเนี่ย....ความคืบหน้าจากการประชุมครั้งต่อไปเป็นอย่างไรจะรายงานให้ทราบกันอีกทีอย่างช้า.......ๆๆๆ ต่อปายยยยย สวาสสสสสสสสสดี

นาฏวิทยา คลินิก

2007-07-01T23:47:00.000-07:00

โครงการเกื้อกูลวิทยาการนาฏกรรมแก่คณะละครรุ่นใหม่ในประเทศไทย ของสถาบันศิลปวัฒนธรรมเพื่อการพัฒนา (มายา)

วันเสาร์ที่ผ่านมา ที่มายาลัย มะขามก๋วยร่วมเสวนากับเพื่อนๆกลุ่มละครหลายกลุ่มทั้งพระจันทร์เสี้ยว รองเท้าแก้ว บางเพลย์ และ น้องๆกลุ่มละครรุ่นใหม่อีกหลายกลุ่ม โดยมีพี่เจี๊ยบ สันติ จิตระจินดา ผู้อำนวยการทางศิลปะ จากมายาเป็นวิทยากรบรรยายถึง วิธีการทำงาน ทิศทาง และ ยุทธศาสตร์การดำเนินงานละครในประเทศไทย แบ่งปันประสบการณ์ระหว่างคณะละคร งานนี้ได้แลกเปลี่ยนเรียนรู้ร่วมกัน และ เห็นแนวทางกันทำงานที่ชัดเจนมากยิ่งขึ้น
เห็นทีน่าจะจัดอีกบ่อยๆด้วยการจัดหมุนเวียนกันไปเป็นเจ้าภาพตามคณะละครต่างๆ สักเดือนละครั้ง เน้นไปที่วิธีการดำเนินงานของแต่ละกลุ่มที่แตกต่างกัน เป็นการจัดการองค์ความรู้เรื่องการบริหารการดำเนินงานของคณะละครในประเทศไทย แลกเปลี่ยนองค์ความรู้ในฐานะกัลยาณมิตร ก็จะเป็นคุณูปการต่อวงการละครทางเลือกของบ้านเรามากทีเดียว

มหาชนก never say die รีเทิร์น

2007-07-01T23:44:00.000-07:00

27 มิถุนายน ที่ผ่านมา ทีมละครเรื่อง”มหาชนก never say die” ได้รับเชิญจากมหาวิทยาลัย abac แสดงให้กับนักศึกษาปริญญาโทหลักสูตรนานาชาติ สาขา ปรัชญา ก่อนที่กลางเดือนหน้าจะได้รับเชิญให้ไปร่วมแสดงในงานประชุมนักการละครเพื่อการพัฒนาจากทั่วโลก 2 รายการคือ งาน IDEA 2007 ที่ฮ่องกง และ Assitej ที่กรุงโซล ประเทศเกาหลีใต้
การแสดง เริ่มต้นอย่างเรียบง่ายด้วยการเล่าเรื่อง ของริชาร์ดที่รับหน้าที่เป็นผู้เล่าเรื่องกล่าวถึงที่มาของ เรื่องมหาชนก และ เข้าสู่การแนะนำตัวละคร ด้วยการแสดงเดี่ยวของ พี่ตั้ว ที่ค่อยๆเล่าเรื่องผ่านการแสดงเดี่ยวอันเข้มข้น ทรงพลัง พลิกบทบาทไปมา ทั้งพระมหาชนก นางมณีเมขลา ชายชาวประมง หญิงบริการ แรงงานชนกลุ่มน้อยพลัดถิ่น ทหารในสามจังหวัดชายแดน เรื่องราวและเหตุการณ์ต่างๆมากมาย ถูกร้อยเรียงออกมาเป็นเรื่องราวที่น่าสนใจผ่านการแสดงที่สะกดสายตาผู้ชมต่างชาติในห้องประชุมให้ติดตามเรื่องราวตั้งแต่ต้นจนจบด้วยความประทับใจ
เมื่อจบการแสดงจึงเป็นการพูดคุย ระหว่างผู้ชมกับนักแสดง และ ผู้กำกับ มีการถามถึงแนวคิดในการนำเสนอเรื่องราวที่เป็นปัญหาของประเทศไทย วิธีการสร้างเรื่องราวจากละคร การทำงานของมะขามป้อม และอีกหลากหลายคำถาม
สุดท้ายเป็นการทำ Mini Workshop แนะนำวิธีการทำงานของมะขามป้อมผ่านเครื่องมือทางศิลปะ คุณริชาร์ด วิทยากรหน้าฝรั่งของเรา ให้ทำแผนที่แนะนำประเทศของตัวเอง ผ่านการทำศิลปะแบบจัดวาง ( Installation Art ) แล้วจึงเป็นการแลกเปลี่ยนแนะนำเครื่องมือการทำงานว่าการทำแผนที่เป็นกิจกรรมที่มะขามป้อมนิยมใช้เพื่อเป็นการเปิดโอกาสให้ผู้เข้าร่วมกิจกรรมได้ทบทวนตัวเอง เพื่อเล่าเรื่องราวแลกเปลี่ยนกับเพื่อน เป็นการแบ่งปันประสบการณ์ในชีวิต ผ่านการทำงานศิลปะ จะทำให้ง่ายต่อการสร้างบรรยากาศความไว้วางใจ รู้พื้นฐานที่มาของกันละกัน เป็นกิจกรรมที่สนุก อาศัยความคิดสร้างสรรค์ และการมีส่วนร่วมสูงมาก พร้อมทั้งมีการฉายวิดีโอการทำงาน ด้วยเครื่องมือแผนที่นี้ จากการทำงานในค่ายผู้อพยพ หรือ ผู้ประสบภัยในพื้นที่สึนามิ ด้วย

2007-05-07T08:55:00.001-07:00

วันหนึ่งที่โรงละครมะขามป้อม เชียงดาว

2007-05-06T11:24:00.001-07:00

2007-05-06T11:18:00.001-07:00

2007-05-06T11:17:00.001-07:00

2007-05-06T08:11:00.001-07:00

ในวันที่ฝนตกโปรยปรายแล้วเราต้อง เปลี่ยวเหงา